Эрүүл мэндийн яам - Монгол улсын засгийн газар
ЭХ ОРОНДОО НҮДНИЙ ТОРЛОГ ШИЛЭНЦРИЙН МЭС ЗАСЛЫГ АМЖИЛТТАЙ ХИЙЖ БАЙНА.   ЭМЯ     “Ариутгалын төв тасаг, нян судлалын лабораторийг шинэчлэн засварлажээ     ЭМЯ     Төрийн дээд одон медалиар шагнагдлаа     ЭМЯ     Төрийн тусгай албан хаагчдын нэгдсэн эмнэлгийг Монгол улсын ерөнхийлөгчийн зарлигаар “Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон”-гоор шагнагдлаа.     ЭМЯ    ХАЛДВАРТ СААГИЙН ЭСРЭГ ИДЭВХИГҮЙЖҮҮЛСЭН ВАКЦИНЫГ ДАРХЛААЖУУЛАЛТАД НЭВТРҮҮЛЭХ СУРГАЛТ ЭХЭЛЛЭЭ
 Эрүүл мэндийн салбарынхан авлигын эсрэг зорилтот хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ

Эрүүл мэндийн салбарынхан авлигын эсрэг зорилтот хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ

ЭМЯ, АТГ-аас хамтарч олон нийтэд чиглэсэн “Инээмсэглэл бидэнд урам” зорилтот хөтөлбөр хэрэгжүүлэх гэж байна. Тус хөтөлбөр 40 хоногийн хугацаанд үргэлжилнэ. АТГ-аас хийсэн судалгаанд оролцсон иргэд авлигад өртөмтгий салбарын нэгийг эрүүл мэндийн салбар гэж үзжээ. Тиймээс эрүүл мэндийн салбарын ажилтнууд иргэдтэйгээ хамтран авлига ашиг сонирхлоос ангид байх, нийгэмд тогтсон буруу ойлголтыг арилгаж, зөв хандлагыг төлөвшүүлэх зорилгоор тус хөтөлбөрийг санаачилсан аж. ЭМЯ-ны Хуулийн хэлтсийн дарга М.Ганзориг “ Хүн төрөлхтний түүхэнд хамгийн ариун тангараг өргөдөг хүмүүс бол хүний эрүүл мэнд, алтан амийг аврахын төлөө зүрх сэтгэлээ зориулан ажилладаг эмч, эрүүл мэндийн салбарын ажилтнууд байдаг. Эх барих эмчийн гар дээр хүн хорвоод мэндэлж, элдэв өвчин тусвал эмчид л ханддаг. Тийм ч учраас олон хүн эмч, эмнэлгийн ажилтнуудад талархсан сэтгэлээ илэрхийлэхийн тулд чихэр жимсээр дайлахаас эхлээд дугтуйтай мөнгө хүртэл бэлэглэхийг хүсдэг байх. Иргэд маань ч ингэж талархлаа илэрхийлж, эмч нар маань ч авсаар ирсэн энэ буруу хандлагыг л бид засч чадвал эрүүл мэндийн салбар эрүүлжих юм. Тиймээс л эмч нарын хувьд авлига, ашиг сонирхлын эсрэг дуу хоолойгоо нэгтгэж байгаагийн нэг тод жишээ бол энэхүү зорилтот хөтөлбөр. Хүн бол урмын амьтан. Сайхан инээмсэглэл, эерэг үгс маш том урам өгдөг. Өвчнийг нь эмчилж өгсөнд нь талархсан сэтгэлээ инээмсэглэлээр илэрхийлэхэд л болно гэсэн санаа энэ хөтөлбөрийн маань гол утга учир нь юм. Иргэддээ уриалахад эмч, эмнэлгийн ажилтнуудад талархлаа илэрхийлье гэвэл таны чин сэтгэлийн талархсан инээмсэглэл цагаан нөмрөгтнүүдэд маш том урам болно гэж хэлмээр байна” хэмээн онцоллоо.
Сүрьеэгийн эмч мэргэжилтнүүдийг чадавхжуулах арга хэмжээг тасралтгүй хэрэгжүүлж байна

Сүрьеэгийн эмч мэргэжилтнүүдийг чадавхжуулах арга хэмжээг тасралтгүй хэрэгжүүлж байна

Сүрьеэ өвчний эмчилгээ, оношилгоог хүн амд хүртээмжтэй, чанартай хүргэхэд хүний нөөцийн хүрэлцээ, чадавх чухал үүрэгтэй байдаг. Монгол Улсын хэмжээнд 500 гаруй эмч, эмнэлгийн мэргэжилтэн сүрьеэгийн тусламж үйлчилгээ үзүүлж байна. Эдгээр эмч, мэргэжилтнийг тогтвор суурьшилтай ажиллах боломжийг бүрдүүлэх чиглэлээр Эрүүл мэндийн яамнаас тодорхой арга хэмжээг хэрэгжүүлэн ажиллаж байна. Монгол Улсын Засгийн газраас сүрьеэгийн эмч мэргэжилтний нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэн, цалинг 30 хувиар нэмэгдүүлсэн. Мөн сүрьеэ, БЗДХ-ын мэргэжлийн эмч нарыг ажиллуулах, тэднийг байрны асуудлыг шийдвэрлэхэд дэмжлэг үзүүлэх чиглэлээр аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нартай хамтран ажиллаж эхэлж байна. Сүрьеэгийн эмч нарыг бэлтгэх, чадавхжуулахад анхаарч, сүрьеэгийн эмчийн мэргэжил олгох 2 жилийн сургалтыг 9 сар болгон, уг эрчимжүүлсэн сургалтад 2018-2019 онд нийт 36 эмчийг бэлтгэж байна. Энэ сургалтын төлбөрийг “Глобал” сангийн сүрьеэгийн төслөөр санхүүжүүлсэн. Түүнчлэн сүрьеэгийн оношилгоо, эмчилгээний чиглэлээр гадаадын сургалтуудыг зохион байгуулж байна. Энэ 2019 онд сүрьеэгийн 30 эмчийг БНХАУ-д сургасан байгаа юм. Ингээд ЭМЯ-ны НЭМГ-ын мэргэжилтэн С.Амарзаяа “Сүрьеэгийн эмч нарын тогтвор суурьшил, чанарын асуудал эмч нарын чадавхтай шууд холбоотой байдаг. Тийм учраас бид урт болон богино хугацааны сургалтад эмч нарыг хамруулснаар чадавхи сайжирна. Ингэснээр сүрьеэгийн чиглэлээр үзүүлэх тусламж үйлчилгээний чанар ч сайжрах тул цаашид энэ тал дээр анхаарч ажиллана. Сүрьеэгийн эмч нарыг мэргэшил дээшлүүлэх сургалт нь гадны өндөр хөгжилтэй оронд очиж тэндээс суралцах, манайх юун дээрээ алддаг вэ, гадны орны давуу тал юу байдаг вэ гэдгийг олж харах сургалт байдаг. Сүрьеэгийн 500 гаруй эмч ажиллаж байна. Гэвч орон нутагт энэ чиглэлээр хүний нөөц дутагдалтай байдаг. Сүрьеэгийн мэргэжил олгох курс урт хугацаанд сурдаг байсныг богино хугацаанд сургаж эхэлсэн. Нийт 36 хүнийг мэргэшил дээшлүүлэх сургалтыг өнгөрсөн хугацаанд “Глобал” сангийн дэмжлэгтэйгээр хийж байгаа. Өөрөөр хэлбэл энэ сангийн тэтгэлэгтэйгээр сурч байгаа гэсэн үг юм” гэв. СБД-ийн ЭМТ-ийн Сүрьеэгийн зохицуулагч Б.Ганпүрэв “Сүрьеэгийн сургалтыг үе шаттайгаар жил бүр зохион байгуулдаг. БНХАУ-д болсон 21 хоногийн сүрьеэгийн сургалтад хамрагдаад ирлээ. Энэ хугацаанд ОУ-ын сүрьеэгийн форум гэж зохион байгуулагдсан. Энэ форумаас сүрьеэгийн талаар илүү их мэдээлэл авсан. Тус хотын оношилгоо нь Монголтай адилхан ч зарим нэг талаараа илүү харагдсан шүү. Сургалтаас олж авсан зүйл гэвэл шинэ, шинэлэг оношилгоо эмчилгээг харж, эх орондоо хэрэгжүүлж болох оношилгооны аргуудыг мэдэж авлаа. Хятадад ДОХ-ын өвчлөл их байдаг учраас ДОХ-той хүнд сүрьеэг илрүүлэх хялбар аргыг хэрэглэдэг юм билээ. Манайд бол харьцангуй бага байдаг юм билээ” БГД-ийн ЭМТ-ийн Сүрьеэгийн эмч Г.Батнасан “Глобал сангийн дэмжлэгтэй 9 сарын эрчимжүүлсэн сургалт маш үр дүнтэй болж өнгөрсөн. Өмнө нь хоёр жилийн хугацаанд болдог байсан бол одоо “Глобал” сангийн дэмжлэгтэй 9 сарын хугацаанд боллоо. Сүрьеэгийн нарийн мэргэжил эзэмших сургалт гэхээр бүх зүйлийг мэдэж авсан. Оношилгоо эмчилгээний хувьд манай улс Хятадаас нэг шат илүү явж байна уу даа гэж харсан” гэв.

Долоо хоногийн онцлох

Шинэ мэдээ мэдээлэл

Халдварт ба халдварт бус өвчний илрүүлэг үзлэг зохион байгуулж байна

Монгол Улсын Засгийн газрын тогтоолоор батлагдсан үндэсний хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны хүрээнд иргэдийн идэвхи оролцоо, эрүүл мэндийн үзлэгийн чанар, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх зорилгоор Дархан-Уул аймагт 9-р сарын 28-наас эхлэн халдварт ба халдварт бус өвчний эрт илрүүлэг үзлэг, оношлогоог цогц хэлбэрээр зохион байгуулж байна. Эрүүл мэндийн газрын даргын А/92 дугаар тушаалаар зохион байгуулалтын багийг 48 эмч, мэргэжилтний бүрэлдэхүүнтэй байгуулж, хяналтын, аж ахуй бэлтгэл ажлын, иргэдийн бүртгэл, статистик бүртгэлийн, анхан шатны эмчийн үзлэгийн, биеийн хэмжилтийн, оношлогооны, нарийн мэргэжлийн эмчийн үзлэгийн, эрүүл мэндийн сургалт сурталчилгаа, зөвлөгөө мэдээллийн, лабораторийн зэрэг 10 нэгжээр цогц үйлчилгээг үзүүлж байгаа юм. Энэхүү үйл ажиллагаанд зүрх судас, чих хамар хоолой, нүд, эмэгтэйчүүд, мэдрэл, сэтгэц, дотор, ахмад, сүрьеэ, арьс, харшил, БЗДХ, явуулын рентген оношлогоо, эмэгтэйчүүдийн болон хэвлийн хэт авиан оношлогоо, элэгний үзлэг болон В.С вирусийн оношлогоо зэрэг 18 төрлийн нарийн мэргэжлийн эмчийн үзлэг, оношлогоо цогц хэлбэрээр хийгдэж байна. Одоогийн байдлаар Түвшинхолбоо ӨЭМТ-ийн 1034, Госхот ӨЭМТ-ийн 1895, Мэбс-Тоб ӨЭМТ-ийн 1034, Аминхолбоо ӨЭМТ-ийн 1045, Шарын гол СЭМТ-ийн 912 нийт 5920 иргэн үзлэг оношлогоонд хамрагдсан ба иргэдэд чирэгдэлгүй үйлчилгээг үзүүлж, ирсэн иргэн бүрт хүрч, үзлэг оношлогоог нэг дор цогц хэлбэрээр үзүүлж байгаа тул үйлчлүүлэгчдийн сэтгэл ханамж өндөр байгаа ажээ. Үзлэгийн үр дүнд 8752 өвчлөлийг илрүүлж, аймгийн нэгдсэн эмнэлгийн нарийн мэргэжлийн кабинетын эмчийн хяналтанд 139 тохиолдлыг оруулж, гуравдугаар шатлалын эмнэлэгт 30 өвчтөнг илгээж, элэгний хавдар 2, бөөрний хавдар 2, бэлгийн замын халдвар 60, сүрьеэгийн сэжигтэй тохиолдол 158, өвчтэй 13, В вирустэй 47, С вирустэй 107 тохиолдлыг илрүүлсэн ба чих хамар хоолойн 5, бусад 16 иргэнийг мэс засалд оруулахаар төлөвлөсөн байна. Ийнхүү аймгийн эрүүл мэндийн байгууллагын төсөв санхүүгийн нөөц бололцоонд тулгуурлаж, мэргэжлийн эмч, мэргэжилтний хүний нөөцийн зохицуулалтыг хийж, 2 сарын хугацааг зарцуулж байгаа энэ үйл ажиллагаа нь 11-р сарын 23 хүртэл үргэлжлэх ба Орхон, Хонгор СЭМТ, Гэрэлтэй ӨЭМТ-ийн иргэдийг цогц үзлэг оношлогоонд хамруулах юм. ДЭМБ-ын дэвшүүлсэн “Эмнэлгийн тусламж үйлчилгээнд хэнийг ч орхигдуулахгүй байх” зарчмыг хэрэгжүүлэхээр эрүүл мэндийнхэн хичээж ажилладаг боловч, иргэд өөрсдөө эрүүл мэнддээ илүү анхаарч, өвчнийг эрт үед нь илрүүлэхийн төлөө бидэнтэй хамтарч, бидэнд ханддаг болох нь чухал байна.

ЭХЭМҮТ нь “ISO 9001:2015 чанарын удирдлагын тогтолцооны стандарт”-ыг хангалаа

Эх, хүүхдийн эрүүл мэндийн үндэсний төв дэлхийн жишигтэй хөл нийлүүлэн ажиллаж, “ISO 9001:2015 чанарын удирдлагын тогтолцооны стандарт”-ыг үйл ажиллагаандаа нэвтрүүллээ. ЭХЭМҮТ-ийн хамгийн ачаалалтай, хором, мөч бүртэй уралдаж байдаг “Хүүхдийн Яаралтай Тусламжийн Тасаг”, “Эх барих, эмэгтэйчүүдийн Яаралтай Тусламжийн Тасаг”-т олон улсын чанарын удирдлагын тогтолцооны стандарт хэрэгжсэнээр тасгуудын зохион байгуулалт, эмх цэгц сайжран, ажилтан бүрийн гүйцэтгэх чиг үүрэг нарийн тодорхойлогдож, ажилчдын ажилдаа хандах хандлага, эрсдэлд суурилсан сэтгэлгээ сайжирлаа. Түүнчлэн эмнэлгийн тусламж үйлчилгээний бүх үйл ажиллагааг стандарт, зааврын дагуу гүйцэтгэснээр эмнэлгийн бичиг баримтын хөтлөлт, баримтжуулалт, тусламж үйлчилгээний чанар, аюулгүй байдал сайжирч, үйлчлүүлэгч ба эмч, ажилчдын сэтгэл ханамж дээшиллээ. “ISO 9001:2015 чанарын удирдлагын стандарт”-ыг нэвтрүүлэх ажилд “Эконэйшнл” компани нийгмийн хариуцлагынхаа хүрээнд үнэ төлбөргүйгээр “зөвлөх үйлчилгээ” үзүүлж ажилласанд тус төвийн хамт олон баярласан талархснаа илэрхийлж байна. ЭХЭМҮТ-д “ISO 9001:2015 чанарын удирдлагын тогтолцооны стандарт”-ын баталгаажуулалтын аудитыг олон улсад нэртэй ХБНГУ-ын DQS ирж шалгасан ба уг баталгаажуулалтын байгууллага нь чанарын удирдлагын тогтолцооны стандартын шаардлагыг 100% хангасан гэж үнэлсэн. Уг стандартыг хэрэгжүүлсэн батламжаа ЭХЭМҮТ нь ХБНГУ-ын DQS баталгаажуулалтын байгууллагаас өнөөдөр гардан авлаа. Цаашид төвийн бусад тасгуудад олон улсын чанарын удирдлагын тогтолцооны стандартыг нэвтрүүлэх зорилго тавин ажиллаж байна.

ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ХУРАЛ БОЛЛОО

Монгол Улсын Төрийн соёрхолт, ардын эмч, хүндэт профессор Р. Пүрэвийн нэрэмжит Дүрс оношилгооны лавлагаа төв, “Гэрлийн Пүрэв” сан байгуулагдсаны 9-н жилийн ой, ЭМЯ, Японы Олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллага “Жайка”-тай хамтран хэрэгжүүлж байгаа төслийн хүрээнд “ПНЕВМОКОНИОЗЫН ДҮРС ОНОШИЛГОО БА ЯЛГАН ОНОШИОГОО” сэдэвт сургалтыг 2019 оны 11 дүгээр сарын 08,09-ний өдрүүдэд Улсын Гуравдугаар Төв Эмнэлгийн хурлын танхимд зохион байгууллаа. Тус эрдэм шинжилгээний хуралд Улаанбаатар хотын 9 дүүрэг, 21 аймгаас дүрс оношилгоо, уушиг, сүрьеэгийн нарийн мэргэжлийн эмч нар болон рентген техникч зэрэг 260 гаруй эмч, эмнэлгийн мэргэжилтнүүд хамрагдсан бөгөөд нийт 30 гаруй эмнэлзүйн лекц, илтгэл танилцуулагдснаас УГТЭ-ийн сүрьеэгийн зөвлөх эмч Д.Энхтуяагийн “Сүрьеэ нянгийн халдвараас ялган оношилох” сэдэвт илтгэл шилдэг илтгэлээр шалгарлаа. Энэхүү хурлын үеэр УГТЭ-ийн захиргаанаас МУ-ын хүний гавьяат эмч, АУ-ны доктор, профессор, дүрс оношилгооны зөвлөх зэргийн эмч Ц.Бадамсэдэд “Гэрлийн пүрэв” санд оруулсан хувь нэмрийг нь өндрөөр үнэлж “ХҮНДЭТ ӨРГӨМЖЛӨЛ” хадгалууллаа.

ЗҮРХНИЙ ШИГДЭЭСИЙН ЛАВЛАГАА ТУСЛАМЖИЙГ ӨРГӨЖҮҮЛНЭ

Улсын гуравдугаар төв эмнэлгийн Зүрхний шигдээсийн тасаг болон Эрчимт эмчилгээний тасагт 2019 оны 11 сараас эхлэн Улсын хоёрдугаар төв эмнэлгийн Үндэсний оношилгоо, эмчилгээний төвийн зүрх судас шигдээс, эрчимт эмчилгээ, ангио-оношилгооны эмч мэргэжилтнүүд хүрэлцэн ирж, ажлын байран дээр дагалдан суралцах, дадлагажих, харилцан туршлага солилцох үйл ажиллагааг эхлүүлэн хамтран ажиллаж байна. УХТЭ-ийн эмч мэргэжилтнүүд тус эмнэлгийн эрчимт эмчилгээ, зүрхний шигдээсийн тасгийн үйл ажиллагаатай танилцаж, зүрхний хурц шигдээсийн үед үзүүлж буй тусламж үйлчилгээний онцлог, ангиографийн тусламжийн ажилбарын ур чадварт дадлагажин, суралцах, сургах, туршлага судлах нөхцөл бололцоог бүрдүүлэн ажиллаж байна. Энэ удаад УХТЭ-ийн нийт 9 эмч мэргэжилтнүүд 2019 оны 11 дүгээр сарын 04-ний өдрөөс 2020 оны 01 дүгээр сарын 03-ны өдөр хүртэлх хугацаанд 3 удаагийн өртөөчилсөн хэлбэрээр 27 орчим оношилгоо, эмчилгээний технологийн ур чадварт дадлагажин суралцахаар төлөвлөн ажиллаж, суралцаж байгаа юм. Ингэснээр УГТЭ-ийн улсын хэмжээнд өндөр ачаалал хүлээн ажиллаж буй зүрхний шигдээсийн тусламж үйлчилгээний хүрээ өргөжин нэг эмнэлэг дээр төвлөрч буй ачаалал буурах алсын үр дүн хүлээгдэж байгаа юм. Улсын гуравдугаар төв эмнэлэгт Мянганы сорилтын сан, ДЭМБ-ын санхүүжилт, дэмжлэгтэйгээр “Тархины харвалт, зүрхний шигдээс” төсөл хэрэгжсэнээр 2013 оны 10 дугаар сараас эхлэн улсын хэмжээнд зүрхний хурц шигдээс, тархины харвалтын лавлагаа тусламж үйлчилгээний өндөр ачааллыг сүүлийн 6 жил тасралтгүй хариуцлагатайгаар үзүүлсээр байгаа билээ

Эрүүл мэндийн салбарынхан авлигын эсрэг зорилтот хөтөлбөр хэрэгжүүлнэ

ЭМЯ, АТГ-аас хамтарч олон нийтэд чиглэсэн “Инээмсэглэл бидэнд урам” зорилтот хөтөлбөр хэрэгжүүлэх гэж байна. Тус хөтөлбөр 40 хоногийн хугацаанд үргэлжилнэ. АТГ-аас хийсэн судалгаанд оролцсон иргэд авлигад өртөмтгий салбарын нэгийг эрүүл мэндийн салбар гэж үзжээ. Тиймээс эрүүл мэндийн салбарын ажилтнууд иргэдтэйгээ хамтран авлига ашиг сонирхлоос ангид байх, нийгэмд тогтсон буруу ойлголтыг арилгаж, зөв хандлагыг төлөвшүүлэх зорилгоор тус хөтөлбөрийг санаачилсан аж. ЭМЯ-ны Хуулийн хэлтсийн дарга М.Ганзориг “ Хүн төрөлхтний түүхэнд хамгийн ариун тангараг өргөдөг хүмүүс бол хүний эрүүл мэнд, алтан амийг аврахын төлөө зүрх сэтгэлээ зориулан ажилладаг эмч, эрүүл мэндийн салбарын ажилтнууд байдаг. Эх барих эмчийн гар дээр хүн хорвоод мэндэлж, элдэв өвчин тусвал эмчид л ханддаг. Тийм ч учраас олон хүн эмч, эмнэлгийн ажилтнуудад талархсан сэтгэлээ илэрхийлэхийн тулд чихэр жимсээр дайлахаас эхлээд дугтуйтай мөнгө хүртэл бэлэглэхийг хүсдэг байх. Иргэд маань ч ингэж талархлаа илэрхийлж, эмч нар маань ч авсаар ирсэн энэ буруу хандлагыг л бид засч чадвал эрүүл мэндийн салбар эрүүлжих юм. Тиймээс л эмч нарын хувьд авлига, ашиг сонирхлын эсрэг дуу хоолойгоо нэгтгэж байгаагийн нэг тод жишээ бол энэхүү зорилтот хөтөлбөр. Хүн бол урмын амьтан. Сайхан инээмсэглэл, эерэг үгс маш том урам өгдөг. Өвчнийг нь эмчилж өгсөнд нь талархсан сэтгэлээ инээмсэглэлээр илэрхийлэхэд л болно гэсэн санаа энэ хөтөлбөрийн маань гол утга учир нь юм. Иргэддээ уриалахад эмч, эмнэлгийн ажилтнуудад талархлаа илэрхийлье гэвэл таны чин сэтгэлийн талархсан инээмсэглэл цагаан нөмрөгтнүүдэд маш том урам болно гэж хэлмээр байна” хэмээн онцоллоо.

Сүрьеэгийн эмч мэргэжилтнүүдийг чадавхжуулах арга хэмжээг тасралтгүй хэрэгжүүлж байна

Сүрьеэ өвчний эмчилгээ, оношилгоог хүн амд хүртээмжтэй, чанартай хүргэхэд хүний нөөцийн хүрэлцээ, чадавх чухал үүрэгтэй байдаг. Монгол Улсын хэмжээнд 500 гаруй эмч, эмнэлгийн мэргэжилтэн сүрьеэгийн тусламж үйлчилгээ үзүүлж байна. Эдгээр эмч, мэргэжилтнийг тогтвор суурьшилтай ажиллах боломжийг бүрдүүлэх чиглэлээр Эрүүл мэндийн яамнаас тодорхой арга хэмжээг хэрэгжүүлэн ажиллаж байна. Монгол Улсын Засгийн газраас сүрьеэгийн эмч мэргэжилтний нийгмийн асуудлыг шийдвэрлэн, цалинг 30 хувиар нэмэгдүүлсэн. Мөн сүрьеэ, БЗДХ-ын мэргэжлийн эмч нарыг ажиллуулах, тэднийг байрны асуудлыг шийдвэрлэхэд дэмжлэг үзүүлэх чиглэлээр аймаг, нийслэлийн Засаг дарга нартай хамтран ажиллаж эхэлж байна. Сүрьеэгийн эмч нарыг бэлтгэх, чадавхжуулахад анхаарч, сүрьеэгийн эмчийн мэргэжил олгох 2 жилийн сургалтыг 9 сар болгон, уг эрчимжүүлсэн сургалтад 2018-2019 онд нийт 36 эмчийг бэлтгэж байна. Энэ сургалтын төлбөрийг “Глобал” сангийн сүрьеэгийн төслөөр санхүүжүүлсэн. Түүнчлэн сүрьеэгийн оношилгоо, эмчилгээний чиглэлээр гадаадын сургалтуудыг зохион байгуулж байна. Энэ 2019 онд сүрьеэгийн 30 эмчийг БНХАУ-д сургасан байгаа юм. Ингээд ЭМЯ-ны НЭМГ-ын мэргэжилтэн С.Амарзаяа “Сүрьеэгийн эмч нарын тогтвор суурьшил, чанарын асуудал эмч нарын чадавхтай шууд холбоотой байдаг. Тийм учраас бид урт болон богино хугацааны сургалтад эмч нарыг хамруулснаар чадавхи сайжирна. Ингэснээр сүрьеэгийн чиглэлээр үзүүлэх тусламж үйлчилгээний чанар ч сайжрах тул цаашид энэ тал дээр анхаарч ажиллана. Сүрьеэгийн эмч нарыг мэргэшил дээшлүүлэх сургалт нь гадны өндөр хөгжилтэй оронд очиж тэндээс суралцах, манайх юун дээрээ алддаг вэ, гадны орны давуу тал юу байдаг вэ гэдгийг олж харах сургалт байдаг. Сүрьеэгийн 500 гаруй эмч ажиллаж байна. Гэвч орон нутагт энэ чиглэлээр хүний нөөц дутагдалтай байдаг. Сүрьеэгийн мэргэжил олгох курс урт хугацаанд сурдаг байсныг богино хугацаанд сургаж эхэлсэн. Нийт 36 хүнийг мэргэшил дээшлүүлэх сургалтыг өнгөрсөн хугацаанд “Глобал” сангийн дэмжлэгтэйгээр хийж байгаа. Өөрөөр хэлбэл энэ сангийн тэтгэлэгтэйгээр сурч байгаа гэсэн үг юм” гэв. СБД-ийн ЭМТ-ийн Сүрьеэгийн зохицуулагч Б.Ганпүрэв “Сүрьеэгийн сургалтыг үе шаттайгаар жил бүр зохион байгуулдаг. БНХАУ-д болсон 21 хоногийн сүрьеэгийн сургалтад хамрагдаад ирлээ. Энэ хугацаанд ОУ-ын сүрьеэгийн форум гэж зохион байгуулагдсан. Энэ форумаас сүрьеэгийн талаар илүү их мэдээлэл авсан. Тус хотын оношилгоо нь Монголтай адилхан ч зарим нэг талаараа илүү харагдсан шүү. Сургалтаас олж авсан зүйл гэвэл шинэ, шинэлэг оношилгоо эмчилгээг харж, эх орондоо хэрэгжүүлж болох оношилгооны аргуудыг мэдэж авлаа. Хятадад ДОХ-ын өвчлөл их байдаг учраас ДОХ-той хүнд сүрьеэг илрүүлэх хялбар аргыг хэрэглэдэг юм билээ. Манайд бол харьцангуй бага байдаг юм билээ” БГД-ийн ЭМТ-ийн Сүрьеэгийн эмч Г.Батнасан “Глобал сангийн дэмжлэгтэй 9 сарын эрчимжүүлсэн сургалт маш үр дүнтэй болж өнгөрсөн. Өмнө нь хоёр жилийн хугацаанд болдог байсан бол одоо “Глобал” сангийн дэмжлэгтэй 9 сарын хугацаанд боллоо. Сүрьеэгийн нарийн мэргэжил эзэмших сургалт гэхээр бүх зүйлийг мэдэж авсан. Оношилгоо эмчилгээний хувьд манай улс Хятадаас нэг шат илүү явж байна уу даа гэж харсан” гэв.

Эрүүл мэндийн дэд сайд Л.Бямбасүрэн Увс аймагт ажиллалаа.

“Халдварт өвчнөөс сэргийлэх хянах үндэсний хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг хангах хүрээнд “Тэмбүүг устгая” арга хэмжээний явцад дэмжлэгт хяналт хийхээр Эрүүл мэндийн дэд сайд болон Халдварт өвчин судлалын үндэсний төвийн зөвлөх эмч н.Даваажав, Эрүүл мэндийн яамны мэргэжилтэн н.Гэрэлмаа, Нийгмийн эрүүл мэндийн үндэсний төвийн НЭМТ-н дарга С.Гэрэлмаа нар 11 дүгээр сарын 4-7 өдрүүдэд Увс аймагт ажиллалаа. 1. Аймгийн Эрүүл мэндийн газар, Нэгдсэн эмнэлэг, "Мөнхбишрэлт" өрхийн эрүүл мэндийн төвийн "Тэмбүүг устгая" үйл ажиллагааны хүрээнд авч хэрэгжүүлсэн арга хэмжээ, илрүүлэг үзлэг, шинжилгээ, эм оношлуурын ханган нийлүүлэлт, эмчилгээ, хавьтал илрүүлэлт зэрэг чиглэлээр 45 асуумж бүхий үнэлгээний хуудсаар үнэлж, зөвлөгөө зөвлөмж өглөө. 2. Дэд сайд Л.Бямбасүрэн, Аймгийн засаг дарга Д.Батсайхан болон Эрүүл мэндийн салбарын удирдлагуудтай уулзаж тус үнэлгээний дүнг танилцуулж, цаашид анхаарах асуудлуудад чиглэл өглөө. Мөн 19 сумын засаг дарга, сум дундын эмнэлэг болон сум өрхийн эрүүл мэндийн төвийн дарга, эрүүл мэндийн газар, нэгдсэн эмнэлгийн холбогдох хэлтсийн дарга, мэргэжилтэн, эмч нарыг оролцуулан “Тэмбүүг устгая” арга хэмжээний хэрэгжилтийн өнөөгийн байдал, тулгамдаж буй асуудал, цаашид авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээ болон эрүүл мэндийн салбарт тулгамдаж буй асуудлаар уулзалт хэлэлцүүлгийг зохион байгууллаа. 3. Мөн Наранбулаг суманд “Халдварт болон халдварт бус өвчний эрт илрүүлэг” үзлэг, шинжилгээ зохион байгуулж, туршлага солилцох үзүүлэх сургалтыг дээрх бүрэлдхүүнийг оролцуулан хийлээ. "Тэмбүүг устгая" арга хэмжээний хүрээнд сум, багийн түвшинд тулгамдаж буй асуудал болон цаашид авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээний талаар хэлэлцүүлэг зохион байгуулж, сайн ажилласан зарим сумдын засаг дарга нарыг Засгийн газар, Эрүүл мэндийн яамны шагналаар шагнаж урамшуулав. 4. “Халдварт болон халдварт бус өвчний эрт илрүүлэг” үзлэг, шинжилгээнд 565 хүн хамрагдсанаас нарийн мэргэжлийн 10 гаруй эмчийн үзлэгт давхардсан тоогоор -1380 хүн, 5 төрлийн шинжилгээнд давхардсан тоогоор -958 хүн хамрагдсан байна.

Орон нутгийн нэгдсэн эмнэлгүүдэд дизель мотор хандивлалаа

Мобиком Корпораци ХХК нь эрүүл мэндийн салбарт тэр дундаа орон нутгийн нэгдсэн эмнэлгүүдэд эрчим хүчний нөөц эх үүсвэр бий болгох төхөөрөмжийг хандивлах зорилгоор Эрүүл Мэндийн Яамтай хамтран ажиллах санамж бичгийг байгууллаа. Санамж бичгийг Эрүүл Мэндийн Яамны Төрийн нарийн бичгийн даргын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч Я.Амаржаргал, Мобиком Корпорацийн Ерөнхий Захирал Тацуяа Хамада нар үзэглэсэн юм. Мобиком Корпораци ХХК-ийн хувьд Нийгмийн хариуцлагын бодлогынхоо дагуу хүүхдэд чиглэсэн төсөл хөтөлбөрүүдийг түлхүү хэрэгжүүлдэг бөгөөд компанийн дотоод нөөц бололцоонд тулгуурлан төрийн байгууллага болон хувийн хэвшлүүдэд буцалтгүй тусламжийг цаг тухай бүрд нь үзүүлж, нягт уялдаа холбоотой ажилласаар ирсэн билээ. Тухайлбал, Онцгой байдлын Ерөнхий газарт ой хээрийн түймэр унтраагч тоног төхөөрөмж, ЭНЭМҮТ-д хүчил төрөгчийн өтгөрүүлсэн аппарат, зөөврийн оношилгооны аппарат, 2-р төрөх эмнэлгийн барилгын засвар, сумын эмнэлгүүдийн их засварын ажил, Дархан хотын саажилттай хүүхдүүдийн сувилал цэцэрлэгийн засвар, сум багийн эмч нарт анхан шатны тусламжийн иж бүрдэл, 1-р амаржих газарт NANO технологийн угаалгын машин зэрэг буцалтгүй тусламжийг үзүүлж байсан. Харин энэ удаад орон нутгийн 40 нэгдсэн эмнэлэгт эрчим хүчний нөөц эх үүсвэр бий болгох дизель моторыг хандивлаж байна. Ингэснээр эдгээр эмнэлгүүд цахилгааны доголдол тасалдал үүссэн тохиолдолд хийх яаралтай түргэн тусламж, яаралтай хагалгааг хэвийн үргэлжлүүлэх нөхцөл боломж бий болж, эрдэнэт хүний амь эрсдэхээс сэргийлэх, цахилгааны тасалдлаас үүдсэн сөрөг үр дагаврыг арилгах зэрэг ач холбогдолтой юм.

Зүрх судасны өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, хянахад шаардлагатай 334 тоног төхөөрөмж гардууллаа

Халдварт бус өвчин буюу түүний дотор Зүрх судасны өвчний үйлчлүүлэгч төвтэй, урт хугацааны тогтвортой, идэвхитэй хяналттай байх тусламж, үйлчилгээг төрөлжсөн мэргэшлийн эмнэлэгт бус, харин өрх, сум, тосгоны эрүүл мэндийн төвд үзүүлэх нь үр дүнтэй болохыг ДЭМБ зөвлөмж болгодог. Иймээс Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын дэмжлэгтэйгээр MOНГПЕН: “Халдварт бус өвчин/Зүрх судасны өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, хянах тусламж, үйлчилгээний зайлшгүй шаардлагатай багцыг Эрүүл мэндийн анхан шатны тусламж, үйлчилгээний түвшинд нэвтрүүлэх загвар төслийг энэ оны 02 дугаар сараас эхлэн Дархан-Уул аймгийн 3 сум, 5 өрхийн эрүүл мэндийн төв, Сонгинохайрхан дүүргийн 8 өрхийн эрүүл мэндийн төв, нийт 16 төвд хэрэгжүүлэх бэлтгэл ажлыг амжилттай хийж, тус төслийн нээлтийг Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын Номхон Далайн Баруун Бүсийн захирал ноён Такеши Касайгийн Монгол Улсад айлчлах үеэр хийсэн. Тус төслийн хүрээнд Эрүүл мэндийн анхан шатны 16 байгууллагуудад Зүрх судасны өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх, хянахад нэн шаардлагатай 14 төрлийн 334 ширхэг тоног төхөөрөмжийг гардуулж байна. Эдгээр тоног төхөөрмжид зүрх судасны өвчний эрсдэлийг тооцох, хянахад зориулсан цусан дахь өөх тосны хэмжээг тодорхойлох аппарат, цусан дахь сахар хэмжигч, тэдгээрийн түргэвчилсэн оношлуур, биеийн жин болон биеийн бүтэц дэх яс, булчингийн хэмжээг тодорхойлох тоног төхөөрөмж, шээсний олон үзүүлэлт бүхий туузан оношлуур, цусны даралт хэмжих стандарт ширээ, сандал, өндөр хүчин чадал бүхий сүүлийн үеийн компьютер, эрүүл мэндийн боловсрол олгох LCD дэлгэц, олон үйлдэлт өнгөт принтер гэх мэт тоног төхөөрөмжүүд багтаж байна. Ингэснээр сум, өрхийн эрүүл мэндийн төвд ирсэн үйлчлүүлэгч бүрийн Зүрх судасны өвчнөөр өвдөх эрсдлийг тодорхойлж, урьдчилан сэргийлэх, эрсдэлд суурилсан эрүүл мэндийн стандарчилсан зөвлөгөө өгөх, эрүүл мэндийн боловсрол олгох, эмчилгээний үр дүн, явцад хяналт тавьж ажиллах нөхцөл бололцоогоор хангагдлаа.

Нөмрөг суманд эрүүл мэндийн иж бүрэн үзлэг оношилгоо, эрт илрүүлгийг амжилттай хийлээ

Завхан аймгийн Нөмрөг суманд энэ сарын 1,2-нд эрүүл мэндийн баяр буюу үзлэг оношилгоо шинжилгээг цогцоор нь хийлээ. Тодруулбал, тус суманд ЭМЯ, Глобал сангийн дэмжлэгтэй, төслийн мэргэжилтэн Б.Гансүх, ХӨСҮТ-ийн Оношзүйн тасгийн эрхлэгч Ч.Хүрэлбаатар, Сэлэнгэ аймгийн Эрүүл мэндийн газрын Удирдлага төлөвлөлт, санхүүгийн хэлтсийн дарга Д.Бадмаагаар ахлуулсан эмчийн баг, Завхан аймгийн Нэгдсэн эмнэлгийн эмч нар ЭМГ-ын газрын дарга Ч.Дэмчигсүрэн, аймгийн Нийгмийн эрүүл мэндийн төв, Түдэвтэй, Баянтэс, Асгат, Тосонцэнгэл, Их-Уул сумын эмч нарын хамтарсан “Халдварт болон халдварт бус өвчний эрт илрүүлэг оношилгоо”-г хоёр өдөр амжилттай зохион байгуулав. Нийтдээ нийслэл болон орон нутгийн нийлсэн 70 гаруй эмч хоёр өдөр ард иргэдийн эрүүл мэндийн төлөө амсхийх завгүй ажиллаж, бүх төрлийн үзлэг шинжилгээ оношилгоог нэг дор хийлээ. Үзлэгт тус сумын 1400 гаруй иргэн хамрагдахаас 1202 хүн хамрагдаж нийт хүн амын 81.3 хувь нь хамрагдсан амжилттай байна. Хүүхдүүдийн хувьд нийт хүүхдийн 90 хувь нь үзлэгт хамрагдаж, эмчийн зөвлөгөө авчээ. Дээрх эрүүл мэндийн үзлэгээр анхан шатны үзлэг болоод рентген аппараар цээжний хөндийн эмгэг илрүүлэх, эхогоор дотор эрхтнүүдийг нэг бүрчлэн үзэх, эмэгтэйчүүдийн эхо, зүрхний цахилгаан бичлэг, сахар тодорхойлох, нүд чих, хамар хоолойн үзлэг, лабораторийн шинжилгээ, гэмтэл мэс засал, арьс харшил, хүүхдийн үзлэг гэх мэт олон үйлчилгээг нэг дор хийсэн. Тухайлбал, нарийн мэргэжлийн дотрын их эмч, хүүхдийн их эмч, Мэдрэлийн их эмч, Сэтгэцийн их эмч, Их барих эмэгтэйчүүдийн их эмч, Нүдний их эмч, Шүдний их эмч, Сүрьеэгийн их эмч, БЗДХ их эмч, Дүрс оношилгооны их эмч, Эхо, Гэмтэл согог заслын, Лабораторийн их эмч нар тус бүрдээ 2-3 эмч ажилласан болохоор ачаалал нь харьцангуй бага байлаа. Үзлэгийн эхний өдөр рентген аппарат дээр илүү ачаалалтай байсныг эс тооцвол иргэдийн хамрагдалт идэвх маш сайн байв. Эмч нарын хувьд ч иргэдэд хүртээмжтэй байдлаар ачаалал үүсгэхгүйгээр хурдан шуурхай үзлэгээ хийж, зөвлөгөө, аргазүйн мэдээ мэдээллийг цаг тухайд нь өгч чадсанд нутгийн иргэд баярлаж байлаа. Өөрөөр хэлбэл, нарийн мэргэжлийн буюу гуравдугаар шатлалын үзлэгийг суманд хийсэн болохоор ам сайтай, дээр нь хамрагдалт ихтэй байлаа. Нөмрөг сумын алслагдсан багийн айл өрхүүд ч үзлэг шинжилгээндээ хамрагдаж чадсан юм. Ийнхүү сумын иргэд нийслэл рүү цаг хугацаа алдаж, санхүү мөнгө үрэх шаардлагагүй болж сумандаа нарийн мэргэжлийн эмчид үзүүлэх боломж нээгдсэнд талархсанаа эмч нарт илэрхийлсэн юм. Суманд гуравдугаар шатлалын үзлэг хийж, аливаа өвчний эрт илрүүлэх, эрт оношилж, урьдчилан сэргийлнэ, мэдлэг мэдээлэл өгнө гэдэг нь эрүүл мэндийн салбарын хувьд ололт амжилт юм. Нөгөө талаар төр засгаас, эрүүл мэндийн салбарын үйлчилгээг иргэдэд илүү ойр хүртээмжтэй болгож байгаа нэг үзүүлэлт бол яах аргагүй энэ үзлэг юм. Завхан аймаг энэхүү халдварт болон халдварт бусын үзлэг шинжилгээг 24 сумандаа хэрэгжүүлэх бөгөөд анхных нь ийнхүү Нөмрөг сумаас эхэлж байна. Аймгийн Засаг дарга Д.Батсайхан, Эрүүл мэндийн газрын дарга Ч.Дэмчигсүрэн, сумын Засаг дарга Н.Түмэндорж, Эрүүл мэндийн төвийн дарга Ж.Дармааням нар энэхүү үйл ажиллагааг дэмжиж, сайн зохион байгуулж, иргэдээ хамруулах бэлтгэлээ сайн хангасан байв. Сумын иргэд ч өөрийнхөө эрүүл мэндийн төлөө хоёр өдрийн турш ажил төрлөө зохицуулж, чилээрхэж ядралгүй уйгагүй дугаарлаж, идэвхтэй хамрагдаж үзүүлсэн билээ. Сүрьеэгийн шинэ халдвар илрээгүй Нөмрөг сумын Эрүүл мэндийн төвийн дарга Ж.Дармааням “Суурин хүн амдаа эрт илрүүлэг үзлэг шинжилгээг хоёр өдрийн турш хийлээ. Нийт 1480 хүн амтай үүнээс 1202-ыг нь хамрууллаа. Бүх насныхаа хүмүүсийг хамруулахаас гадна хүүхдийнхээ эрүүл мэндэд их анхаарч 90 гаруй хувийг нь хамруулсан их давуу тал. Яагаад гэвэл хүүхдүүд эрүүл байж бидний ирээдүй эрүүл байх ёстой. Үзлэг дууссан учир эрсдэлт бүлгийнхээ үзүүлэлттэй танилцаж амжаагүй байна. Гэхдээ манай сумаас шинэ сүрьеэгийн халдвар илэрсэнгүй. Бид нар өвчлөлийнхөө талаар судалгаа хийнэ. Тэргүүлэх таван өвчлөлөөр иргэдээ өвчлүүлэхгүй байх тал дээр анхаарна. Үзлэгт 0-15 насны хүүхдийн 90 хувь нь, насанд хүрэгчдийн 70-80 хувь нь хамрагдсан. Манай суманд артерийн даралт ихсэх, бөөр шээс дамжуулах замын өвчин зонхилдог. Саяын үзлэгээр энэ төрлийн өвчин давамгайлж байгаа нь харагдсан. 70 гаруй эмч мэргэжилтнүүд ирж ажиллахдаа ачаалал их, алдаа оноо байсан. Гэхдээ сэтгэл зүрхээ зориулж багаар яаж ажиллаж болдгийг тод харуулсан. Цаашид манай аймгийн бүх сумдад хэрэгжүүлнэ. Завхан аймаг халдварт өвчингүй эрүүл аймаг болох байх” гэлээ. Эрт илрүүлэг, үзлэгийн зохион байгуулалт сайн байлаа Сэлэнгэ аймгийн Эрүүл мэндийн газрын Удирдлага төлөвлөлт, санхүүгийн хэлтсийн дарга Д.Бадмаа “Завхан аймгийн Нөмрөг суманд хоёр дахь удаагаа ирлээ. Манай газрын дарга Ж.Одын аав ээж хоёр энэ сумын хүн эмнэлэгээс ажлын гараагаа эхэлж, бага эмчийн салбарыг их эмчийн салбар болгон өргөжүүлж байсан хоёр гэдэг. Ингээд аав ээжийнхээ амьдралын гараагаа эхэлж байсан сум орон нутгаас энэ оношилгоо шинжилгээг хийе гэсэн шийдвэрийг гаргасан юм билээ. Эрт илрүүлэг үзлэг шинжилгээнд аймгийнхаа эмч нараа оролцуулж хийнэ гэсэн зорилтын хүрээнд хоёр өдрийн үзлэгт манай эмч нар оролцлоо. Энэ илрүүлэг үзлэгийн зохион байгуулалт сайтай байлаа. Завхан аймгийн удирдлагууд, Нөмрөг сумын удирдлагууд сайхан баг бүрдүүлж ажилласан. Энэ эрч хүчээрээ дараа дараагийн сумандаа иж бүрэн үзлэг шинжилгээг хийх байх” гэв. “Глобал” сангийн хувьд санхүү болон мэргэжил аргазүйн дэмжлэгийг үзүүллээ “Глобал” сангийн дэмжлэгтэй, төслийн мэргэжилтэн Б.Гансүх “Эрүүл мэндийн яам, халдварт өвчинтэй тэмцэх үндэсний хөтөлбөрийн хүрээнд Завхан аймгийн Эрүүл мэндийн газар, ЗДТГ, Нөмрөг сумын эрүүл мэндийн байгууллага болон бусад сумын эмнэлгийн эмч нартай хамтран Нөмрөг суманд ажиллалаа. Глобал сангийн дэмжлэгтэй ДОХ, Сүрьеэгийн төсөл хөтөлбөрийн хүрээнд энэхүү үзлэгийг амжилттай зохион байгуулахын тулд манайхаас санхүү болон мэргэжил аргазүйн дэмжлэгийг өгч ажиллалаа. Нийт хүн амын 81,3 хувь нь үзлэгт хамрагдаж эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг авч чадлаа. Нарийн мэргэжлийн эмчийн үзлэгийг сумын иргэдэд багцаар үзүүлж байгаа нь эрүүл мэндэд нь оруулж байгаа том хөрөнгө оруулалт юм. Тухайлбал, малчид тэр бүр суурин газар орж эрүүл мэндийн цогц үйлчилгээнд хамрагдаж чаддаггүй шүү дээ. Тиймээс цаг зав болоод эдийн засгийг нь хэмнэж энэ суманд анх удаа халдварт болон халдваот бусын үзлэг шинжилгээг хийлээ. Эрүүл мэндийн үзлэг хийхээс гадна сумын иргэдэд эрүүл мэндийн чиглэлээр мэдлэг мэдээллийг нь сайжруулах, эрүүл мэндийн боловсрол олгох, цаашид яамр нэг өвчнийг эрт илрүүлснээр эмчилгээ ямар байх уу, юунаас сэргийлж явах уу гэх мэт олон талын зүйлийг хамруулсан нь онцлог байлаа. Үзлэг үр дүнтэй болсон” гэлээ. Малчин А.Сүрэнжаргал “Суманд ийм үзлэг ирнэ гэдгийг багийн Засаг дарга нар тараасан. Бүх төрлийн шинжилгээнд хамрагдана. Төрийн ажлыг суманд нь хүргэж яваад баярлаж байна. Улсын эмнэлгийн үйлчилгээг авна гэдэг таатай санагдлаа. Малчин бид нар тэр бүр хот болон суурин газар орж эрүүл мэндийн ийм иж бүрэн шинжилгээ хийлгэж чадахгүй шүү дээ. Дээр нь бүх үзлэг шинжилгээ нь үнэгүй гэхээр их баярлаад байгаа юм. 1000 км-ийн цаанаас хот орж үзүүлнэ гэдэг худлаа. Аймаг орж чаддахгүй хүмүүст сайхан боломж олдлоо” хэмээн баярлаж буйгаа илэрхийлэв. Дашрамд дуулгахад, өнгөрсөн аравдугаар сарын эхээр Завхан аймагт “Тэмбүү, сүрьеэ өвчний гаралтыг бууруулахад шийдвэр гаргагчдын дэмжлэг” сэдэвт нөлөөллийн уулзалтыг хийсэн. Уг уулзалтад 24 сумын Засаг дарга болон сумын эмнэлгийн эмч нар, мөн аймгийн Эрүүл мэндийн газрын удирдлагууд, Глобал сан, аймгийн Засаг дарга Д.Батсайхан, ХӨСҮТ, НЭМҮТ-ийн мэргэжилтнүүд, Сэлэнгэ аймгийн Эрүүл мэндийн газрын дарга Ж.Од тэргүүтэй удирдлагууд оролцож, сумдын эмнэлгийн эмч нар Засаг даргатай хүн амын эрүүл мэндийнх нь талаар санал бодлоо хуваалцаж ярилцаад Нөмрөг сумаас дээрх үзлэгийг эхлүүлэх шийдвэрийг гаргаж ийнхүү хэрэгжүүллээ. Ирэх хавраас дараа дараагийн суманд энэ үзлэгийг хийгээд явах юм. НЭМТ-өөс иргэдэд хандсан эрүүл ахуйн чиглэлээр сургалт зохион байгуулав Үзлэгийн үеэр аймгийн Нийгмийн эрүүл мэндийн төвөөс иргэдэд зориулсан эрүүл мэндийн хэв маягийг төлөвшүүлэх сургалтыг хоёр өдрийн турш 900 гаруй хүнд зохион байгуулав. Сургалтаар усны ариун цэвэр, эрүүл ахуйн талаар мөн хуванцар савны хор хөнөөл ямар байдаг талаар малчдад хандсан сургалт хийв. Мөн түүнчлэн иргэдийн дунд эрүүл гэр бүлийг шалгаруулж “Алтан хонх” тэмцээнийг амжилттай зохион байгуулсан бол иргэд, хүүхдүүдийн дунд эрүүл мэндийн мэдлэгийг нь сорих “АХА” тэмцээнийг ч зохион байгууллаа. Эрүүл мэнд гэдэг энгийнээр хэлвэл айл гэрийн аз жаргал байдаг. Хүн бүр эрүүл өвдөхгүй байвал айл гэр амар амгалан байна. Тиймээс эрүүл мэндийнхээ төлөө идэвхтэй байж эрт илрүүлэг, урьдчилан сэргийлэх үзлэгтээ идэвхтэй хамрагдахыг зохион байгуулагчдын зүгээс сумын иргэдэд уриаллаа.

Олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэ өвчний эмчилгээний хугацааг 9 сар болтол богиносгож чадсан анхдагч орны нэг болжээ

Дэлхий дахинд болон манай улсад ДЭМБ-ын 2011 онд гаргасан зөвлөмжийн дагуу олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэ (ОЭТС)-г 2 жил хүртэл хугацаанд эмчилдэг. Ингэхдээ өдөр бүр 4-5 төрлийн эмийг хэрэглэж, 8 хүртэл сарын хугацаанд канамицин гэх тарилгыг тарьж эмчлэгддэг хүнд өвчин юм. Олон төрлийн хүчтэй эмүүд хэрэглэдэг тул гаж нөлөө ихээр илэрдэг тул эмчлүүлэгчид эмчилгээгээ таслах нь элбэг тохиолддогоос болж эмчилгээний амжилт сайнгүй байдаг. Тухайлбал, 2018 онд эмчилгээний амжилт дэлхийн улс орнуудад дунджаар 55%, манай улсад 63.9% байгаа нь эмчлүүлж буй 10 хүний зөвхөн 5-6 нь амжилттай эмчлэгдэж байна гэсэн үг юм. 2014 оноос ХӨСҮТ-ийн Сүрьеэгийн клиник, сүрьеэгийн лавлагаа лаборатори, Монголын сүрьеэтэй тэмцэх холбоо хамтран олон улсын, олон төвт STREAM эмнэлзүйн III үеийн (phase III) судалгааны нэг хэсэг болон ажиллаж байна. Энэхүү судалгааг Лондонгийн их сургуулийн анагаахын судалгааны зөвлөлийн эмнэлзүйн судалгааны хэлтэс хариуцан, Сүрьеэ уушгины өвчинтэй тэмцэх олон улсын холбооны Вайтал Стратежис байгууллагатай хамтран АНУ-ын олон улсын хөгжлийн агентлагын санхүүжилтээр хэрэгжүүлж байна. Энэхүү судалгаа нь 2 үе шаттай бөгөөд судалгааны I шатанд Монгол, Вьетнам, Өмнөд Африк, Этиоп зэрэг сүрьеэгийн дарамт өндөртэй 4 орон оролцож, ОЭТС-гийн эмчилгээний хугацааг шинэ эм хэрэглэхгүйгээр 9-11 сар болгон богиносгож чаджээ. Энэхүү үр дүн 2019 оны 3 дугаар сард “New England Journal of Medicine” хэмээх олон улсын нэр хүнд бүхий анагаахын сэтгүүлд хэвлэгдсэн нь Монгол судлаачид болох доктор Ц.Базаррагчаа, Д.Должинсүрэн анх удаа энэ сэтгүүлд хэвлэн нийтэлж Монголын судлаачдын нэрийг дэлхийд гаргалаа. ОЭТС-г эмчилгээний хугацааг богиносгосноор дэлхий нийтийн бодлого өөрчлөгдөхөд нөлөө үзүүлэхүйц өндөр чанартай нотолгоог бий болгож, өвчтөн, түүний гэр бүл болон эрүүл мэндийн салбарт үзүүлэх санхүүгийн дарамтыг бууруулахад ихээхэн нөлөө үзүүлж байна. Манай улсын сүрьеэгийн тусламж үйлчилгээний удирдамжинд богино хугацааны эмчилгээний горим орж, 2018 оноос сүрьеэгийн хөтөлбөрийн хүрээнд ОЭТС-г эмчилж эхэлсэн нь энэ судалгааны үр дүн хөрсөн дээрээ бууж байгаагийн илрэл. 2019 оны 10 дугаар сарын 30-ны байдлаар манай улсад нийтдээ 85 хүн богино хугацааны эмчилгээний горимоор эмчлэгдсэн байна. Монгол улс олон улсын томоохон эмнэлзүйн судалгаанд анх удаа оролцож судалгааг амжилттай хэрэгжүүлж, олон улсын нэр хүнд бүхий байгууллагууд, эрдэмтэн судлаачидтай хамтран ажиллаж байна. STREAM хэрэгжснээр манай улсад сүрьеэгийн чиглэлээр эмнэлзүйн томоохон судалгааг явуулах үндэсний чадавх бүрдлээ. Судалгааны II шатанд бедаквилин хэмээх ОЭТС-г эмчлэхээр 40 гаруй жилийн дараа гарган авсан шинэ эмийн III үеийн судалгааг 2016 онд Монгол улс эхлүүлсэн түүхэн үйл явдал болсон. Бедаквилин эмийг ОЭТС-гийн эмчилгээнд хэрэглэснээр сонсгол бууруулж дүлийрэх, бөөрөнд хортой нөлөөтэй канамицин тарилгыг хасаж бүх эмийг богино хугацаанд (9-сар) ууж хэрэглэх эмнэлзүйн судалгааны ажил ХӨСҮT дээр үргэлжилж байна. 41 хүнийг энэ горимоор эмчлээд байна. Мөн STREAM нь дэргэд Олон нийтийн оролцоог дэмжих зөвлөл ажилладаг бөгөөд гол үүрэг нь эмч, өвчтөн, судлаач, шийдвэр гаргагч, иргэд гээд бүхий л оролцогч талуудын хамтын ажиллагааг бэхжүүлж, итгэлцлийг бий болгоход чухал үүрэг гүйцэтгэж байна.

Эмч, эмнэлгийн мэргэжилтний эрх ашгийг хамгаалах болно

Эрүүл мэндийн сайдын 2019.11.05-ны өдрийн А/487 тоот тушаалаар “Эмч, эмнэлгийн мэргэжилтний эрх ашгийг хамгаалах орон тооны бус Олон нийтийн зөвлөл” байгуулагдсан бөгөөд Эрүүл мэндийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Я.Амаржаргал, хуулийн хэлтсийн дарга М.Ганзориг нар зөвлөлийн анхны хурлыг зохион байгуулав. Тус зөвлөлийн бүрэлдэхүүнд Монголын Өмгөөлөгчдийн Холбооны ерөнхийлөгч Б.Ганбаатар, Монголын Өмгөөлөгчдийн Холбооны гишүүн хуульч, өмгөөлөгч В.Батжаргал, академич П.Нямдаваа, доктор С.Дуламсүрэн, Эрүүлийг хамгаалахын гавьяат ажилтан Б.Тунгалаг, Монголын эрүүл мэндийн ажилтны үйлдвэрчний эвлэлийн холбооны дэд тэргүүн Ч.Нарантуяа, доктор, дэд профессор Ч.Батнайрамдал, Эх хүүхдийн эрүүл мэндийн үндэсний төвийн яаралтай түргэн тусламжийн эрхлэгч, хүний их эмч Б.Бат-Амгалан, ГССҮТ-ийн яс үений гэмтлийн тасгийн их эмч И.Гантулга, 25 дугаар телевизийн сэтгүүлч М.Нарантуяа нар тус зөвлөлийн гишүүнээр ажиллахаар болсон бөгөөд цаашид нэмж зөвлөлийн гишүүдийн тоог өргөтгөхөөр боллоо. Орон тооны бус Олон нийтийн зөвлөл нь эрүүл мэндийн байгууллагын эмч, эмнэлгийн мэргэжилтнүүдийн зөрчигдсөн эрхийг хамгаалж, албан үүргээ гүйцэтгэх явцад үүсэж буй зөрчлийн шинжтэй асуудлыг шийдвэрлэхэд дэмжлэг үзүүлэх, тэдний зөрчигдсөн эрхийг сэргээх асуудлыг шийдвэрлэх арга замыг тодорхойлох зорилготойгоор байгуулагдаж байгаагаараа онцлогтой. Тус зөвлөл байгуулагдсанаар эрүүл мэндийн байгууллагын ажилтнуудын зөрчил гаргасан байдлын судалгааг улсын хэмжээнд гаргах, тэдний эрх ашгийг хамгаалах чиглэлээр үйлдвэрчний эвлэл, ТББ, аймаг, нийслэлийн засаг дарга, хэвлэл мэдээллийн байгууллагатай хамтран ажиллах, хууль эрх зүйн туслалцаа авахад дэмжлэг үзүүлэх, эрүүл мэндийн ажилтнуудын эрх ашгийг хамгаалах чиглэлээр хууль, эрх зүйн сургалт зохион байгуулах зэргээр хамтран ажиллах юм.

ТӨСӨЛД САНАЛ АВЧ БАЙНА