Эрүүл мэндийн яам - Монгол улсын засгийн газар
“Эрүүл мэндийн ажилтны нийгмийн хамгааллыг дэмжих сар”    ЭМЯ     Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын Шадар Ерөнхий захирал доктор Рэн Минхуй тэргүүтэй төлөөлөгчид Халдварт өвчин судлалын үндэсний төвд ажиллав    ЭМЯ    ДЭМБ, МОНГОЛ УЛСТАЙ ХАМТРАН "ДЭЛХИЙН ХЕПАТИТЫН ӨДӨР"-ИЙГ ТЭМДЭГЛЭЖ БАЙНА     ЭМЯ     ДЭМБ-ын Номхон Далайн Баруун Эргийн Бүсийн захирал Др Шин Ён Су Хөвсгөл аймагт ажиллаж байна     ЭМЯ     “Сүрьеэгүй Сэлэнгэ хөтөлбөр” үргэлжлэн хэрэгжиж байн     ЭМЯ    Элэгний хорт хавдартай тэмцэх чиглэлээр авч хэрэгжүүлж буй үйл ажиллагааг олон улсад сайшааж байна
Сохролоос сэргийлэх, эмчлэх замаар амьдралыг өөрчлөе

Сохролоос сэргийлэх, эмчлэх замаар амьдралыг өөрчлөе

Монгол улсын Эрүүл Мэндийн Яамны урилгаар Орбис Нисдэг Нүдний Эмнэлэг 8 дахь удаагааирж Улаанбаатар хотноо 2018 оны 8-р сарын 12-30 хооронд гурван долоо хоногийн хөтөлбөрийгзохион байгуулах гэж байна. Орбис Нүдний Эмнэлэг нь MD-10 агаарын хөлөгт байрладагдэл хийдээрхцорын ганц, Америкийн Нэгдсэн Улсад магадлан итгэмжлэгдсэн нүдний эмнэлэг юм. УлсынНэгдүгээр Төв Эмнэлэг ба Эх Хүүхдийн Эрүүл Мэндийн Үндэсний Төвтэй хамтран хэрэгжүүлжбайгаа энэхүү Нисдэг нүдний эмнэлэг хөтөлбөр нь 2014-2019 оны Монголын Нүд Судлалын ШилдэгЗагвар-Хүүхдийн Хараа хамгаалах сүлжээ төслийг дэмжих зорилгоор зохион байгуулагдаж байна.Мөн Орбис 2019 насанд хүрэгчдийн нүдний тусламж үйлчилгээний төслийг эхлүүлэхээр төлөвлөж байна. Хонконгийн Хатагтай Ho Cheuk Wai ба хатагтай Ho Cheuk Chi (Susanna) нарын хандивын тусламжтайгаар хэрэгжиж байгаа энэ хөтөлбөр нь насанд хүрэгчид ба хүүхдийн нүдний өвчнийг эмчлэх нарийн мэргэжлийн сургалтанд чиглэгдэж байна. Хөтөлбөрийн эхний долоо хоногт ЭХЭМҮТ дээр хүүхдийн болор цайх өвчин, хялар, нүдний нөхөн сэргээх, дутуу нярайн торлогийн эмгэгийн сургалт болох ба 3-р долоо хоногт УНТЭ дээр насанд хүрэгчдийн болор цайх өвчин, нүдний даралт, торлогийн эмгэг зэрэг өвчний сургалт явагдана. Энэ хөтөлбөрөөр нүдний эмч, сувилагч, нойрсуулагч эмч, эмнэлгийн багаж төхөөрөмжийн инженер нарт зориулагдсан сургалтыг лекц, ярилцлага, мэс заслыг үзэх, гардан суралцах хэлбэрээр явуулах болно. Энэ нь эмнэлгийн ажилчдын мэргэжлийн тасралтгүй хөгжилд хувь нэмэр оруулах ач холбогдолтой. Агаарын хөлөг дотор хийгдэх мэс засал, лекцийг Орбис-н цахим сургалтын төвөөр (cybersight.org) дамжуулдаг нь дэлхийн өнцөг булан бүрт байгаа эмч нарт мөн адил суралцах боломжийг олгож байгаа юм. Хөтөлбөрийн 2 дахь долоо хоногт Нисдэг нүдний эмнэлгийн агаарын хөлөг дотор симуляторт дадлагын сургалт явуулна. Хамгийн орчин үеийн симуляцийн технологи, виртуал бодит байдал ба шинжлэх ухаан, мэс засал, анагаах ухааны мэдлэгийг хослуулсан шинэ симуляторт дадлагын төв нь эмч нарт мэс засал хийхийн өмнө хяналттай орчинд симулятор багажийг ашиглан нарийн ур чадварыг суралцах боломжийг олгодог. Монголын хүн амын дундах сохролын байдал 2015 оны Зайлсхийж болох сохролын түргэвчилсэн судалгааны тайлангаас харахад Монгол улсад 50- иас дээш насны сохор 6,900 хүн, хүнд хэлбэрийн хараа алдалттай 6,800 хүн байна. Тэдгээрийн 39% нь болор цайлт ба 20% нь нүдний даралт ихсэх өвчинтэй байсан байна. Мөн үүнээс гадна 15,000 хүнд сул харааны тусламж үйлчилгээ шаардлагатай байгаа нь тогтоогдсон боловч одоогийн байдлаар тэдгээрүйлчилгээ нь Монгол улсад байхгүй байна.Нэг сая хүн амд хийгдэх болрын мэс заслын тоо ньманай улсад бусад Азийн орнуудтай харьцуулахад хамгийн бага байна. Орон нутагт зөвхөн 6 аймагт болрын мэс засал хийгдэж байгаа учраас нийт мэс заслын 90%-г Улаанбаатарт хийж байна.
Эрүүл мэнд гэдэг бол гэр бүлийн аз жаргал, нийгмийн хөгжлийн хөдөлгөгч хүч юм

Эрүүл мэнд гэдэг бол гэр бүлийн аз жаргал, нийгмийн хөгжлийн хөдөлгөгч хүч юм

ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН АЖИЛТНЫ ӨДӨРТ : Эрүүл мэнд гэдэг бол гэр бүлийн аз жаргал, нийгмийн хөгжлийн хөдөлгөгч хүч юм. Монгол Улсад орчин цагийн анагаах ухаан үүсч хөгжсөний 97 жилийн ой, “Эрүүл мэндийн ажилтны өдөр”-ийг тохиолдуулан эмч мэргэжилтнүүд, эрүүл мэндийн салбарын нийт ажилтнууддаа чин сэтгэлийн мэндчилгээ дэвшүүлье. БНМАУ-ын Сайд нарын зөвлөлийн тогтоолоор жил бүрийн 8-р сарын хоёр дахь долоо хоногийн ням гаригийг “Эрүүлийг хамгаалах ажилтны өдөр” болгон тэмдэглэж ирсэн түүхэн уламжлалтай. Эрүүл мэндийн салбарын туулсан 90 гаруй жилийн замнал бол салбарын төдийгүй монголчууд бидний түүх бас бахархал юм. Өнөөдөр 600 мянга гаруйхан байсан хүн ам маань 3,2 сая болж, 40 хүрэхтэй үгүйтэй байсан дундаж наслалт 70-д дөхөхөд эрүүл мэндийн салбарын оруулсан хувь нэмэр асар их гэдэгтэй маргах хүн үгүй буй заа. Монгол хүний эрүүл мэндийг хамгаалах үйлсэд гарсан амжилтууд энэ салбарт хүчин зүтгэсэн эмч, сувилагч, эх баригч, эм зүйч,инженер техникчид, эрүүл мэндийн ажилтан бүрийн гавьяа юм. УИХ-аар батлагдсан Тогтвортой хөгжлийн үзэл баримтлалд дундаж наслалтыг 2030 он гэхэд 78-д хүргэх зорилт тавьсан. Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрт 2020 онд С вирүсийн шинэ тархалтыг таслан зогсоож, вирүсээс үүдэлтэй элэгний үрэвсэл, хатуурал, хорт хавдрын шалтгаантай нас баралтыг эрс бууруулах зорилт тавин хоёр дахь жилдээ ажиллаж байна. ”Элэг бүтэн Монгол” хөтөлбөрийн эхний шатанд 353445 хүн элэгний вирүсийн илрүүлэг шинжилгээнд хамрагдсан бол 5-р сард эхэлсэн дараагийн шатны илрүүлэгт 261 мянган хүн хэдийнээ хамрагдаад байна. Хоёр дахь шатанд 1,8 сая хүн хамруулна. Эх орныг маань эрүүл саруул, эрдэмтэй боловсролтой иргэн хөгжүүлж авч явна. Дэлхийн улс орнуудын эрүүл мэндийн тогтолцоонд тулгарч байгаа шинэ шинэ эрсдлүүд ч бидний өмнө байна. Жилд дэлхий даяар 10 сая хүн сүрьеэгийн халдвар авч, 1,3 сая нь нас барж байна. Тиймээс ирэх 10-р сард НҮБ-ын Ерөнхий ассамблейн чуулганы үеэр сүрьеэгийн асуудлаар бүх нийтийн хэлэлцүүлэг хийхээр болж байна. Манай улсын хувьд ч энэ өвчний асуудлыг орхигдуулалгүй анхаарч буйн нэг илрэл нь хотоос зайдуу Сүрьеэгийн эмнэлэг шинээр барьж байгуулахаар УИХ-ын нийгмийн бодлогын байнгын хороо, ЭМЯ хамтран ажиллаж байгаа явдал юм. Гадаад орныг зорин эмчлүүлдэг өвчний тоог 39-өөс 26 болгож эрс бууруулж чадлаа. Цаашид ч энэ тоог улам бууруулахаар эмч, эрдэмтэн докторууд маань ажиллаж байна. 2018, 2019 онд Үндэсний оношилгоо, эмчилгээний төв, 300 ортой төрөх эмнэлэг, Түлэнхийн төв, Сонгинохайрхан дүүргийн эмнэлэг зэрэг олон томоохон бүтээн байгуулалтын ажил дуусч тууз хайчлах торгон мөч ирнэ. Ялангуяа ирэх онд Үндэсний оношилгоо, эмчилгээний төв нээгдсэнээр хамгийн сүүлийн үеийн тоног тоног төхөөрөмжөөөр оношилгоо хийлгэх боломжтой болно. Энэхүү тоног төхөөрөмжүүд дээр ажиллах гадаад оронд тусгайлан бэлтгэгдсэн боловсон хүчин иргэддээ эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ үзүүлнэ гэдгийг энэ
Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэлийн Япон Улсын Парламентын Төлөөлөгчдийн танхимын гишүүн, тус танхимын Япон, Монголын бүлгийн зөвлөх Ясухиса Шиозаки тэргүүтэй төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзав

Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэлийн Япон Улсын Парламентын Төлөөлөгчдийн танхимын гишүүн, тус танхимын Япон, Монголын бүлгийн зөвлөх Ясухиса Шиозаки тэргүүтэй төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзав

Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл Япон Улсын Парламентын Төлөөлөгчдийн танхимын гишүүн, тус танхимын Япон, Монголын бүлгийн зөвлөх Ясухиса Шиозаки тэргүүтэй төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзлаа. Уулзалтын эхэнд Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл хоёр улсын эрүүл мэндийн салбар дахь харилцаа, хамтын ажиллагаа 1990-ээд оноос хойш өрнөж, энэ хугацаанд олон төсөл хөтөлбөрийг үе шаттайгаар хэрэгжүүлж ирснийг онцлоод Япон Улсаас үзүүлж буй тусламж дэмжлэг, техникийн хамтын ажиллагааны төсөл хөтөлбөрүүд нь Монгол Улсын эрүүл мэндийн салбарын хөгжил, хүн амд үзүүлэх эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг сайжруулах, эмч мэргэжилтнүүдийг чадавхжуулах, шилдэг тэргүүн туршлагаас суралцахад дорвитой хувь нэмэр оруулж байгааг тэмдэглэн хэллээ. Түүнчлэн энэ оны 4 дүгээр сард хоёр улсын ЭМЯ-д хоорондын хамтын ажиллагааны санамж бичгийг байгуулсан нь хорё улсын эрүүл мэндийн салбар дахь харилцаа, хамтын ажиллагааны эрх зүйн үндсийг баталгаажуулсан үйл явдал болсны зэрэгцээ энэ оны эцэст ашиглалтад орох Япон Улсын Засгийн газрын 170 тэрбум төгрөгийн буцалтгүй тусламжийн хөрөнгөөр байгуулагдаж буй АШУҮИС-ийн сургалтын бааз эмнэлэг нь хоёр улсын найрамдлын бэлэг тэмдэг болно гэдэгт итгэлтэй байгаагаа илэрхийллээ. Үүний дараагаар Япон Улсын Парламентын Төлөөлөгчдийн танхимын гишүүн Я.Шиозаки Монгол Улсад хийж буй айлчлалын үеэрээ хийж гүйцэтгэж буй үйл ажиллагааны талаар танилцуулж, өнгөрсөн 4 дүгээр сард гаргасан хүсэлтийн дагуу ашиглагдаж байсан түргэн тусламжийн 10 ширхэг машиныг хүлээлгэн өгөхөд бэлэн болсныг албан ёсоор мэдэгдлээ. Уулзалтын явцад талууд хоёр улсын нийгэм, эдийн засгийн өнөөгийн байдал, эрүүл мэндийн салбарт тулгамдаж буй асуудлууд, авч хэрэгжүүлж буй бодлого, хэрэгжүүлж байгаа арга хэмжээ, үйл ажиллагааны талаар харилцан танилцуулж, дэлгэрэнгүй харилцан ярилцав. Уулзалтын төгсгөлд Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл хоёр улсын эрүүл мэндийн салбарт хамтын ажиллагааг цаашид улам бэхжүүлэн хөгжүүлэхэд хамтран ажиллахаа илэрхийлснийг ноён Я.Шиозаки найрсгаар хүлээн авч, сайд Д.Сарангэрэлд ажлын амжилт хүссэнээр уулзалт өндөрлөв

Долоо хоногийн онцлох

Шинэ мэдээ мэдээлэл

Гамшгаас хамгаалах эрүүл мэндийн улсын албаны штабын ээлжит хурал боллоо

Эрүүл мэндийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга, Гамшгаас хамгаалах эрүүл мэндийн улсын албаны штабын дарга Э.Содномжамц гамшгийн цаг үеийн асуудлаар штабын ээлжит хурлыг 2018 оны 08 дугаар сарын 14-ний өдрийн 15.00-16.30 цагт ЭМЯ-ны 215 тоот өрөөнд зохион байгууллаа. Штабын дарга гамшгаас хамгаалах эрүүл мэндийн улсын албаны ажиллах журмыг шинэчлэх, гамшгаас хамгаалах эрүүл мэндийн орон нутгийн албадад албан даалгавар хүргүүлэх, үерийн гамшигт өртсөн эрүүл мэндийн байгууллагын ажиллагсдад орон байрны дэмжлэг үзүүлэх зэрэг асуудлуудыг шийдвэрлэлээ.

Мэдрэлийн өвчнөөс болж хөдөлмөрийн чадвар алдалт жил бүр нэмэгдэж байна

Мэдрэлийн тогтолцооны өвчин Монгол улсын хүн амын өвчлөлийн тэргүүлэх шалтгааны 5 дугаар байранд мэдрэлийн тогтолцооны өвчин орж байна. Мэдрэлийн тогтолцооны эмгэгийн нийт өвчлөлд эзлэх хувь нь 2013 онд 6.8 хувь байсан бол 2017 онд 7.6 хувь болж өссөн. Дэлхийн Эрүүл мэндийн байгууллага (ДЭМБ)-ын 2015 оны тайлангаар дунд орлоготой улс оронд мэдрэлийн тогтолцооны эмгэгийн эзлэх хувь нь 6.7%-8.7% хооронд хэлбэлзэж байна. Дэлхийн өвчлөлттэй харьцуулахад манай орон дундаж түвшинд байна. ЭМХ-ийн төвийн 2017 оны тайлангаар манай оронд 106 мянган хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэн байгаа ба үүнээс 67.4 хувь нь орон нутагт байна. Эдгээрээс 75.1 хувь нь хөдөлмөрийн насны иргэд байна. Мөн, 2017 онд шинээр илэрсэн хөгжлийн бэрхшээлтэй 15,216 иргэн бүртэгдсэн, үүнээс 62.3 хувь ердийн өвчний шалтгаантай. 2015 онд Монгол улсын хэмжээнд нийт хөдөлмөрийн чадвар алдсан иргэдийн дотор мэдрэлийн тогтолцооны эмгэгийн улмаас хөдөлмөрийн чадвар алдсан хүний тоо 13 хувь байсан бол 2016 онд 16.1 хувь болж өсчээ. Ийнхүү, мэдрэлийн өвчний тархалт болон мэдрэлийн эмгэгийн улмаас хөдөлмөрийн чадварын алдалт жил бүр нэмэгдэж байгаа нь тархи судасны өвчин, вирусын халдвар, осол гэмтэл, нийгмийн, ажлын байрны болон ахуйн гаралтай стресстэй холбоотой байна. Мэдрэлийн эмгэгийн хурц болон эхний үед эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлсний дараа урт удаан хугацааны сэргээн засах эмчилгээ хийлгэх шаардлагатай болдог. Иймд, Монголын Мэдрэлийн Сэргээн Засахын Үндэсний Нийгэмлэг нь ЭМЯ-тай хамтран мэдрэлийн сэргээн засахын салбарыг хөгжүүлэх, эмч мэргэжилтэн, судлаачдын мэдлэг чадварыг дээшлүүлэх, тэдний ажлыг дэмжих, харилцан мэдээлэл солилцох, орчин үеийн технологийн чиг хандлагатай танилцах, эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ болон иргэдийн амьдралын чанарыг сайжруулах зорилгоор Монголын Мэдрэлийн Сэргээн Засахын олон улсын хурлыг 2018 оны 08 дугаар сарын 16, 17–ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотноо Эрүүл мэндийн яамны Хурлын танхимд зохион байгуулах гэж байна. Энэхүү хуралд мэдрэлийн сэргээн засахын салбарын зургаан орны эрдэмтэн эмч нар хуралд оролцон илтгэлээ тавина. Үүний дотор, Дэлхийн Мэдрэлийн Сэргээн Засахын Холбооны Ерөнхийлөгч Leonard S.W. Li, Ази-Номхон Далайн орнуудын Мэдрэлийн Сэргээн Засахын Нийгэмлэгийн Тэргүүн Paik Nam-Jong нар манай хуралд оролцож байгаа. Манай оронд анхан шатны эрүүл мэндийн байгууллагуудад сэргээн засахын үйлчилгээ дутмаг, хөгжлийн бэршээлтэй болон мэдрэлийн тогтолцооны эмгэгтэй болсон иргэдэд эмнэлгийн үйлчилгээ алслагдмал орон нутагт хүртээмж багатай тул цаашид мэдрэлийн сэргээн засахын үйлчилгээг бүсчлэн хөгжүүлж, энэ чиглэлийн хүний нөөцийг бэлдэх, чадавхижуулах шаардлагатай байна.

Сохролоос сэргийлэх, эмчлэх замаар амьдралыг өөрчлөе

Монгол улсын Эрүүл Мэндийн Яамны урилгаар Орбис Нисдэг Нүдний Эмнэлэг 8 дахь удаагааирж Улаанбаатар хотноо 2018 оны 8-р сарын 12-30 хооронд гурван долоо хоногийн хөтөлбөрийгзохион байгуулах гэж байна. Орбис Нүдний Эмнэлэг нь MD-10 агаарын хөлөгт байрладагдэл хийдээрхцорын ганц, Америкийн Нэгдсэн Улсад магадлан итгэмжлэгдсэн нүдний эмнэлэг юм. УлсынНэгдүгээр Төв Эмнэлэг ба Эх Хүүхдийн Эрүүл Мэндийн Үндэсний Төвтэй хамтран хэрэгжүүлжбайгаа энэхүү Нисдэг нүдний эмнэлэг хөтөлбөр нь 2014-2019 оны Монголын Нүд Судлалын ШилдэгЗагвар-Хүүхдийн Хараа хамгаалах сүлжээ төслийг дэмжих зорилгоор зохион байгуулагдаж байна.Мөн Орбис 2019 насанд хүрэгчдийн нүдний тусламж үйлчилгээний төслийг эхлүүлэхээр төлөвлөж байна. Хонконгийн Хатагтай Ho Cheuk Wai ба хатагтай Ho Cheuk Chi (Susanna) нарын хандивын тусламжтайгаар хэрэгжиж байгаа энэ хөтөлбөр нь насанд хүрэгчид ба хүүхдийн нүдний өвчнийг эмчлэх нарийн мэргэжлийн сургалтанд чиглэгдэж байна. Хөтөлбөрийн эхний долоо хоногт ЭХЭМҮТ дээр хүүхдийн болор цайх өвчин, хялар, нүдний нөхөн сэргээх, дутуу нярайн торлогийн эмгэгийн сургалт болох ба 3-р долоо хоногт УНТЭ дээр насанд хүрэгчдийн болор цайх өвчин, нүдний даралт, торлогийн эмгэг зэрэг өвчний сургалт явагдана. Энэ хөтөлбөрөөр нүдний эмч, сувилагч, нойрсуулагч эмч, эмнэлгийн багаж төхөөрөмжийн инженер нарт зориулагдсан сургалтыг лекц, ярилцлага, мэс заслыг үзэх, гардан суралцах хэлбэрээр явуулах болно. Энэ нь эмнэлгийн ажилчдын мэргэжлийн тасралтгүй хөгжилд хувь нэмэр оруулах ач холбогдолтой. Агаарын хөлөг дотор хийгдэх мэс засал, лекцийг Орбис-н цахим сургалтын төвөөр (cybersight.org) дамжуулдаг нь дэлхийн өнцөг булан бүрт байгаа эмч нарт мөн адил суралцах боломжийг олгож байгаа юм. Хөтөлбөрийн 2 дахь долоо хоногт Нисдэг нүдний эмнэлгийн агаарын хөлөг дотор симуляторт дадлагын сургалт явуулна. Хамгийн орчин үеийн симуляцийн технологи, виртуал бодит байдал ба шинжлэх ухаан, мэс засал, анагаах ухааны мэдлэгийг хослуулсан шинэ симуляторт дадлагын төв нь эмч нарт мэс засал хийхийн өмнө хяналттай орчинд симулятор багажийг ашиглан нарийн ур чадварыг суралцах боломжийг олгодог. Монголын хүн амын дундах сохролын байдал 2015 оны Зайлсхийж болох сохролын түргэвчилсэн судалгааны тайлангаас харахад Монгол улсад 50- иас дээш насны сохор 6,900 хүн, хүнд хэлбэрийн хараа алдалттай 6,800 хүн байна. Тэдгээрийн 39% нь болор цайлт ба 20% нь нүдний даралт ихсэх өвчинтэй байсан байна. Мөн үүнээс гадна 15,000 хүнд сул харааны тусламж үйлчилгээ шаардлагатай байгаа нь тогтоогдсон боловч одоогийн байдлаар тэдгээрүйлчилгээ нь Монгол улсад байхгүй байна.Нэг сая хүн амд хийгдэх болрын мэс заслын тоо ньманай улсад бусад Азийн орнуудтай харьцуулахад хамгийн бага байна. Орон нутагт зөвхөн 6 аймагт болрын мэс засал хийгдэж байгаа учраас нийт мэс заслын 90%-г Улаанбаатарт хийж байна.

Эрүүл мэндийн боловсролын сургагч багш бэлтгэж эхэллээ

Эрүүл мэндийн боловсролын сургагч багш бэлтгэх сургалтын нээлт боллоо. 2013 оноос Эрүүл мэндийн яам, Нийгмийн эрүүл мэндийн үндэсний төв хамтран Олон улсын дэмжлэгтэйгээр эрүүл мэндийн нөлөөллийг уулзалтыг зохион байгуулж ирсэн билээ. Өнгөрсөн оны 12-дугаар сарын 11-нд болсон “Эрүүл мэндийн болон Боловсрол соёл, шинжлэх ухаан, спортын сайдын хамтарсан уулзалт”-аар ажлын хэсэг байгуулж, эрүүл мэндийн хичээлийн суралцахуйн удирдамж боловсруулж, эрүүл мэндийн хичээл заах үндэсний сургагч багш бэлтгэх сургалтыг зохион байгуулах шийдвэр гарсан юм. Ирээдүй хойч үеийнхээ эрүүл мэндийн боловсролд онцгой анхаарал хандуулж Засгийн газрын 2016-2020 оны хөтөлбөр, УИХ-аар “Залуучуудыг дэмжих тухай” хуулийн хэрэгжилтийг хангах зорилгоор эрүүл мэндийн хичээлийг бие даан оруулахаар боллоо. Хүн амын дундах өвлөлийн талаарх зарим судалгааны дүнг танилцуулбал 2016 оны байдлаар 15-аас доош насныхан 30.0 хувь, 65 буюу түүнээс дээш насныхан 3.8 хувийг эзэлж байгаа нь хүн амзүйн шинжлэх ухаанд залуу хүн амтай улсад ордог байна. Монгол улсад өнөөгийн байдлаар эрүүл мэндийн боловсролын талаар нийт хүн ам, ялангуяа хүүхэд, өсвөр үе, залуучуудын мэдлэг, хандлага, дадал хангалтгүй байгааг эрүүл мэндийн үзүүлэлт болон судалгааны үр дүнгүүд харуулсаар байна. Дэлхийн олон оронд хийгдсэн “Сургуульд суурилсан эрүүл мэндийн судалгааг” Монгол улсад хийхэд хүүхдийн эрүүл ахуйн дадал муу, эрсдэлт зан үйлүүд их байгаа нь тодорхойлогдсон /2013 онд/ бөгөөд сүүлийн жилүүдэд хүүхэд, өсвөр насныхны дунд осол гэмтэл, амиа хорлолт, хүчирхийлэл, өсвөр насны охидын жирэмслэлт, үр хөндөлт нэмэгдэж, бэлгийн замаар дамжих халдвар ихсэж, архи, тамхи, мансууруулах бодисын хэрэглээ нэмэгдсээр байгаа юм. “Монгол хүн амын хоол тэжээл” үндэснийVсудалгааны дүнгээр 6-11 насны сурагчдын 28.6 хувь илүүдэл жин, таргалалттай, “Сургуульд суурилсан эрүүл мэндийн судалгаа”-нд мөн 10 сурагч тутмын 1 нь илүүдэл жинтэй, 5 сурагч тутмын 2 нь хийжүүлсэн ундаа хэрэглэдэг, 5 сурагч тутмын 1 нь амиа хорлох талаар бодож, төлөвлөж, 1 ба түүнээс олон удаа “АМИА ХОРЛОХЫГ ОРОЛДСОН” гэж хариулсан байна. Гэр бүл төлөвлөлтийн хангагдаагүй хэрэгцээ 2003-2013 оны хугацаанд 4.6-аас 16.0 хувь болтлоо нэмэгдсэн байна. Энэ үзүүлэлт нь 15-19 насны охид, эмэгтэйчүүдийн дунд хамгийн өндөр /36.4/ байгаа. Нийгмийн үзүүлэлтийн түүвэр судалгаагаар 15-24 насны эмэгтэйчүүдийн 95.9 хувь жирэмслэхээс сэргийлэх эм хэрэгслийн талаар мэдлэгтэй гэсэн боловч жирэмслэхээс сэргийлэх эм хэрэгслийн хэрэглээ 18.2 хувь гарсан байна. (ҮСХ, НҮБХС, 2013)15-19 насны охидын төрөлтийн түвшин сүүлийн 10 жилийн хугацаанд бараг 2 дахин өсч, 2016 онд 33.1 хүрсэн нь хамгийн өндөр үзүүлэлт болж байна. Эрүүл мэндийн статистик үзүүлэлтээр 2017 онд үр хөндөлтийн 17530 тохиолдол бүртгэгдэж, үүнээс 20-иос доош насныхны үр хөндөлт 5.3 хувийг эзлэж байна. 2016 оны байдлаар нийт халдварт өвчний 2 дугаарт бэлгийн замаар дамжих халдвар /БЗДХ/ байгаагаас зонхилон тохиолдох БЗДХ-аар өвчлөгсдийн 12.3 хувь 15-19 насных, 26.4 хувь нь 20-24 насныхан эзлэж байна. Монгол улсын хүн амын өвчлөл ба нас баралтын “Осол, гэмтэл, гадны шалтгааны улмаас нас барах тохиолдол” сүүлийн жилүүдэд эрс нэмэгдэж 2016 оны байдлаар өвчлөлийн 5 дахь, нас баралтын 3 дахь тэргүүлэх шалтгаан болсоор байна. Үүнд: осол гэмтлээс үүдэлтэй нас баралтын 19.9 хувийг зам тээврийн осол, 18.5 хувийг амиа хорлолт,15 хувийг 0-19 насны хүүхэд, 8.1 хувийг бусад шалтгаан эзэлж байна. “Залуучуудын тамхины хэрэглээ” Монгол улсын судалгаагаар 13-15 насны сурагчдын 14.3 хувь, хөвгүүдийн 20.3 хувь, охидын 8.3 хувь ямар нэгэн тамхин бүтээгдэхүүн хэрэглэж байна гэж гарсан.

Эрүүл мэнд гэдэг бол гэр бүлийн аз жаргал, нийгмийн хөгжлийн хөдөлгөгч хүч юм

ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН АЖИЛТНЫ ӨДӨРТ : Эрүүл мэнд гэдэг бол гэр бүлийн аз жаргал, нийгмийн хөгжлийн хөдөлгөгч хүч юм. Монгол Улсад орчин цагийн анагаах ухаан үүсч хөгжсөний 97 жилийн ой, “Эрүүл мэндийн ажилтны өдөр”-ийг тохиолдуулан эмч мэргэжилтнүүд, эрүүл мэндийн салбарын нийт ажилтнууддаа чин сэтгэлийн мэндчилгээ дэвшүүлье. БНМАУ-ын Сайд нарын зөвлөлийн тогтоолоор жил бүрийн 8-р сарын хоёр дахь долоо хоногийн ням гаригийг “Эрүүлийг хамгаалах ажилтны өдөр” болгон тэмдэглэж ирсэн түүхэн уламжлалтай. Эрүүл мэндийн салбарын туулсан 90 гаруй жилийн замнал бол салбарын төдийгүй монголчууд бидний түүх бас бахархал юм. Өнөөдөр 600 мянга гаруйхан байсан хүн ам маань 3,2 сая болж, 40 хүрэхтэй үгүйтэй байсан дундаж наслалт 70-д дөхөхөд эрүүл мэндийн салбарын оруулсан хувь нэмэр асар их гэдэгтэй маргах хүн үгүй буй заа. Монгол хүний эрүүл мэндийг хамгаалах үйлсэд гарсан амжилтууд энэ салбарт хүчин зүтгэсэн эмч, сувилагч, эх баригч, эм зүйч,инженер техникчид, эрүүл мэндийн ажилтан бүрийн гавьяа юм. УИХ-аар батлагдсан Тогтвортой хөгжлийн үзэл баримтлалд дундаж наслалтыг 2030 он гэхэд 78-д хүргэх зорилт тавьсан. Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөрт 2020 онд С вирүсийн шинэ тархалтыг таслан зогсоож, вирүсээс үүдэлтэй элэгний үрэвсэл, хатуурал, хорт хавдрын шалтгаантай нас баралтыг эрс бууруулах зорилт тавин хоёр дахь жилдээ ажиллаж байна. ”Элэг бүтэн Монгол” хөтөлбөрийн эхний шатанд 353445 хүн элэгний вирүсийн илрүүлэг шинжилгээнд хамрагдсан бол 5-р сард эхэлсэн дараагийн шатны илрүүлэгт 261 мянган хүн хэдийнээ хамрагдаад байна. Хоёр дахь шатанд 1,8 сая хүн хамруулна. Эх орныг маань эрүүл саруул, эрдэмтэй боловсролтой иргэн хөгжүүлж авч явна. Дэлхийн улс орнуудын эрүүл мэндийн тогтолцоонд тулгарч байгаа шинэ шинэ эрсдлүүд ч бидний өмнө байна. Жилд дэлхий даяар 10 сая хүн сүрьеэгийн халдвар авч, 1,3 сая нь нас барж байна. Тиймээс ирэх 10-р сард НҮБ-ын Ерөнхий ассамблейн чуулганы үеэр сүрьеэгийн асуудлаар бүх нийтийн хэлэлцүүлэг хийхээр болж байна. Манай улсын хувьд ч энэ өвчний асуудлыг орхигдуулалгүй анхаарч буйн нэг илрэл нь хотоос зайдуу Сүрьеэгийн эмнэлэг шинээр барьж байгуулахаар УИХ-ын нийгмийн бодлогын байнгын хороо, ЭМЯ хамтран ажиллаж байгаа явдал юм. Гадаад орныг зорин эмчлүүлдэг өвчний тоог 39-өөс 26 болгож эрс бууруулж чадлаа. Цаашид ч энэ тоог улам бууруулахаар эмч, эрдэмтэн докторууд маань ажиллаж байна. 2018, 2019 онд Үндэсний оношилгоо, эмчилгээний төв, 300 ортой төрөх эмнэлэг, Түлэнхийн төв, Сонгинохайрхан дүүргийн эмнэлэг зэрэг олон томоохон бүтээн байгуулалтын ажил дуусч тууз хайчлах торгон мөч ирнэ. Ялангуяа ирэх онд Үндэсний оношилгоо, эмчилгээний төв нээгдсэнээр хамгийн сүүлийн үеийн тоног тоног төхөөрөмжөөөр оношилгоо хийлгэх боломжтой болно. Энэхүү тоног төхөөрөмжүүд дээр ажиллах гадаад оронд тусгайлан бэлтгэгдсэн боловсон хүчин иргэддээ эмнэлгийн тусламж үйлчилгээ үзүүлнэ гэдгийг энэ

ОХУ-тай хамтарсан тандалт судалгаа хийлээ

Зоонозын өвчин судлалын үндэсний төв, Баян-Өлгий аймгийн ЗӨСТ, ОХУ-ын Эрхүү хотын Сибирь, Алс Дорнодын тарваган тахал эсэргүүцэн судлах эрдэм шинжилгээний хүрээлэн, Уулын-Алтайн тарваган тахал эсэргүүцэн судлах станцын мэргэжилтэнүүдээс бүрдсэн баг Баян-Өлгий аймгийн Улаанхус, Цагааннуур, Ногооннуур сумдын хил орчмын нутагт тарваган тахлын байгалийн голомтын тандалт судалгаа хийлээ. Тандалт судалгаанд Сийлхэмийн голомтын 32 секторын 2678.4 кв.км газар нутаг, 104 айл өрхийг хамрууллаа. Тандалт судалгааны явцад 565 сорьц цуглуулан лабораторийн шинжилгээнд хамруулснаас тарваган тахал өвчний эерэг сорьц 156 илэрлээ. Нийт эерэг сорьцонд нян судлалын шинжилгээ хийж тарваган тахлын үүсгэгчийн өсгөвөр 44 илэрч дээрх сумдын нутаг дах тарваган тахлын байгалийн голомтын эпизоотын идэвхийн эрчим нэмэгдсэн, тархвар судлалын өндөр эрсдэл үүсэх магадлалтай байгааг тогтоолоо.

Нийслэлд Бага насны хүүхдэд тарваган тахал өвчний сэжиг илэрлээ

2018 оны 8 дугаар сарын 04-ний өдөр нийслэлийн Хан-Уул дүүрэгт тарваган тахлын хүний өвчлөлийн сэжиг илэрч, ХӨСҮТ, ЗӨСҮТ-ийн хамтарсан баг ажиллаж шуурхай хариу арга хэмжээ зохион байгуулан эрсдэлийн түргэвчилсэн үнэлгээ хийж, эмнэлзүй, лабораториор онош үгүйсгэгдлээ. 8 настай “Х” нь тарваганы түүхий давсаг 2 ширхэгийг залгисан, 38-39 хэм хүрч халуурсан, хүзүүний хоёр булчилрхай томорсон гэсэн зовиуртайгаар эмнэлэгт хандсан байна. Хэдийгээр энэ удаагийн тохиолдол онош үгүйсгэгдсэн ч тарваганы түүхий эд эрхтэнг эмчилгээний зорилгоор ашиглах нь амь насанд аюултайг мэргэжлийн байгууллага хэвлэл мэдээлэл, олон нийтийн сүлжээгээр сурталчилсаар байтал иргэдийн ухамсар мөчид үйл ажиллагаа, буруу хандлага зогсохгүй байна. Тухайн тохиолдолд сэжигтэн ээж аавын хамт өрхийн эмнэлэг, Интермед эмнэлэг, ХӨСҮТ-ээр дамжин үйлчлүүлсэн байгаа нь хэрэв өвчилсөн бол хичнээн тооны хүнд халдвар тараах байсныг таах аргагүй бөгөөд түүнээс гарах хор хохирол асар их болохыг харуулж байна. Хуулиар тарвага агнахыг 3 жилийн хугацаагаар хорьсон хэдий ч хууль хэрэгжихгүй байгаа, Нийслэлд тарваганы түүхий мах, эд эрхтэн нууцаар орж ирж байгааг энэ тохиолдол илэрхийлж байна. Иймд хууль хяналтын байгууллагууд ард иргэд хамтран ажиллаж аюулт өвчний эрсдэлээс сэргийлэх нь чухал байна.

Сэлэнгэ аймагт “Сүрьеэгүй аймаг” нөлөөллийн уулзалт, хэлэлцүүлэг, сургалт явагдаж байна

Монгол улсын Ерөнхий сайдын 2018 оны 105 дугаар захирамжийн дагуу Эрүүл мэндийн яам, Глобаль сангийн дэмжлэгтэйгээр Монголын өрхийн анагаах ухааны мэргэжилтнүүдийн холбоотой хамтран “Сүрьеэгүй аймаг” олон талын оролцоог хангах ухуулга, нөлөөллийн уулзалт, хэлэлцүүлэг, сүрьеэгийн тусламж үйлчилгээг зохицуулагч бэлтгэх сургалт 2018 оны 08 сарын 07-08 өдрүүдэд зохион байгуулагдаж байна. Уулзалт хэлэлцүүлгийн арга хэмжээнд МӨАУМХ-ны захирал, мэргэжилтэн, Халдварт өвчин судлалын үндэсний төвийн СТСА-ны мэргэжилтэн, Сүхбаатар, Мандал сумдын Засаг даргын тамгын газрын дарга, эрүүл мэндийн асуудал хариуцсан мэргэжилтэн, багийн Засаг дарга нар болон ЭМГ, аймгийн Нэгдсэн эмнэлгийн удирдлага, мэргэжилтнүүд, өрхийн эрүүл мэндийн төвийн дарга /ӨЭМТ/нар, шийдвэр гаргагчид оролцож байна. Маргааш буюу 2018 оны 08 сарын 08-нд сүрьеэгийн тусламж үйлчилгээг зохицуулагч бэлтгэх сургалтанд Нэгдсэн эмнэлгүүдийн сүрьеэгийн диспансерийн эмч, сувилагч, ӨЭМТ-ийн эмч, сүрьеэгийн асуудал хариуцсан мэргэжилтнүүд хамрагдах юм.

ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН САЛБАРЫН АЖИЛТНЫ ӨДӨРТ ЗОРИУЛЖ ХҮМҮҮНЛЭГИЙН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА БОЛЛОО

УГТЭ-ийн хамт олон эрүүл мэндийн мэндийн салбарын ажилтны өдрийг тохиолдуулан 2018 оны 08 сарын 2-ны өдөр нийгмийн эмзэг зорилтод бүлгийн иргэдэд үйлчилгээ үзүүлдэг “Зөв амьдрах ухаан” ТББ-ын үйл ажиллагаатай танилцаж, хүмүүнлэгийн туслалцаа үзүүлэх үйл ажиллагааг зохион байгууллаа. Энэ өдөрт тус байгууллагын ивээлд амьдарч буй 70 гаруй иргэдэд тус эмнэлгийн эмч, эмнэлгийн мэргэжилтнүүд Мэдрэл, Хоол боловсруулах эрхтэн судлал, Зүрх судлал, Чих хамар хоолой, Нүд, Уушиг, Бөөр зэрэг төрөлжсөн мэргэжлийн эмчийн үзлэг, хэвлийн хэт авиа, зүрхний цахилгаан бичлэг, нүдний уг харах, хараа шалгах, элэгний В, С вирүс тодорхойлох зэрэг оношилгоонуудыг хийж, эрүүл мэндийн зөвлөгөө өгч ажиллалаа. Мөн энэ хүмүүнлэгийн үйл ажиллагаанд оролцсон эмч мэргэжилтнүүд маань тус төвд амьдардаг бусдын дэмжлэг, туслалцаа, халамж шаардлагатай хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд, өнчин хүүхдүүдэд өөрсдийн бэлтгэсэн хоол хүнсний материалыг хандив болгон гардуулж өглөө.

“ГЕМОДИАЛИЗ ЭМЧИЛГЭЭНИЙ ТЕХНИК ТЕХНОЛОГИ, ЭМЧИЛГЭЭНИЙ ДЭВШИЛ"

Улсын Нэгдүгээр Төв Эмнэлгийн Бөөрний Төвд “ГЕМОДИАЛИЗ ЭМЧИЛГЭЭНИЙ ТЕХНИК ТЕХНОЛОГИ, ЭМЧИЛГЭЭНИЙ ДЭВШИЛ" сэдэвт Монгол-Японы бөөр гемодиализийн эмч, сувилагч, инженер, техникч нарын хамтарсан хоёрдугаар уулзалт семинарыг Монголын Нефрологийн холбоо, Улсын Нэгдүгээр Төв Эмнэлэг, Японы Цус Цэвэршүүлэх Нийгэмлэг болон NPO Цус Цэвэршүүлэх Олон Улсын байгууллагаас эрхлэн зохион байгууллаа. Уг семинарт 21 аймаг, Улаанбаатар хотын дүүргийн нэгдсэн эмнэлгүүд, хувийн хэвшлийн болон Улсын 1, 2, 3-р төв эмнэлгийн гемодиализийн тасгуудад ажиллаж буй бөөр судлал гемодиализийн эмч, сувилагч, инженер болон техникч нар оролцож байна. Тус сургалт семинар нь агуулгын хүрээнд гемодиализ эмчилгээний ус уусмалын чанарын үнэлгээг хэрхэн хийх, диализийн шүүлтүүр, өвчтөний хуурай жинг хэрхэн тооцоолох, дэвшилтэт эмчилгээний төрлүүд болох гемодиафильтраци, тасралтгүй бөөр орлуулах болон аферез эмчилгээ, диализийн өвчтөний архаг хүндрэлүүдийг эмчлэх талаар шинэ мэдлэг чадвар дадлагыг олгох юм.

Сэлэнгэ аймагт ажилласан Герман улсын шүдний эмч нар нийт 8494 хүнд үйлчилгээ үзүүллээ

2018 оны 07 сарын 16-28-ны хооронд Герман улсын “Хил хязгааргүй шүдний эмч нарын нийгэмлэг” төрийн бус байгууллагын 26 эмч Монгол улс, Сэлэнгэ аймагт 14 хоног ажиллалаа. Тус аймгийн Хүдэр, Жавхлант, Алтанбулаг, Шаамар, Сүхбаатар, Мандал, Сайхан сум, Дулаанхаан, Түнхэл, Номгон тосгонд тус тус ажиллаж, 8494 иргэнд шүд, амны хөндийн анхан шатны тусламж, эмчилгээ, зөвлөгөөг хүргэсэн. Энэхүү үзлэгт сэтгэл, зүтгэл гарган хамтран ажилласан Хил хязгааргүй шүдний эмч нарын нийгэмлэгийн тэргүүн Туул, үзлэг зохион байгуулагдсан орон нутгийн удирдлагууд, аймгийн Эрүүл мэндийн салбарын эмч, эмнэлгийн мэргэжилтэн, ажилчид та бүхэндээ талархал илэрхийлье.

Эхийн сүү Эрүүл амьдралын эхлэл

Жил бүрийн 8 дугаар сарын 1-7-ны өдрүүдэд “Хүүхдийг эхийн сүүгээр хооллолтыг дэмжих дэлхийн долоо хоног”-ийг дэлхий даяар тэмдэглэдэг уламжлалтай. 26 дахь жилдээ болж байгаа “Хүүхдийг эхийн сүүгээр хооллолтыг дэмжих дэлхийн долоо хоног”-ийг энэ жил “Эхийн сүү – эрүүл амьдралын эхлэл” уриан доор зохион байгуулж байгаа юм. Эхийн сүү нь найрлагадаа хүүхдийн биед амин чухал хэрэгцээтэй, амархан шингэдэг уураг, өөх тос, дархлааны фактор, даавар болон ферментүүдийг агуулсан байдаг бөгөөд хүүхдийг харшил, зарим халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлдэг юугаар ч орлуулшгүй төгс хүнс гэдэг нь шинжлэх ухаанаар хэдийн нотлогдсон байдаг. Хүүхдийг төрснөөс нь хойш 6 сарын турш эхийн сүүгээр дагнан хооллосноор уушгины хатгалгаагаар өвчлөх эрсдэлийг 23 хувиар, суулгалтаас шалтгаалах эндэгдлийг 10.5 хувиар, хатгалгаанаас шалтгаалах эндэгдлийг 15.1 хувиар тус тус бууруулж чаддаг байна. Эхийн сүүгээр хооллох нь хүүхдийн оюун ухааны хөгжлийг дэмжиж, IQ чансааг 3-4 оноогоор дээшлүүлдэг тул суралцах чадвар, хожмын ажил, амьдрал, амжилтад нь чухал нөлөөтэй гэж үздэг . Хүүхдээ хөхүүлснээр ээжүүдийн эрүүл мэндэд ч тустай. Тодруулж хэлбэл эмэгтэйчүүдийн дунд чихрийн шижин, хөхний хорт хавдар, өндгөвчний хорт хавдрын өвчлөлийг бууруулахын зэрэгцээ жирэмслэлт хоорондын зайг уртасгана. Эхийн сүүгээр хүүхдээ хооллохыг хөхүүлэн дэмжих, хамгаалах, тусламж дэмжлэг үзүүлэх нь тогтвортой хөгжлийг цогцлооход амин чухал ач холбогдолтой. 2018 онд Дэлхийн 170 гаруй улсад Хүүхдийг эхийн сүүгээр хооллох долоо хоногийг дараах зорилтуудын хүрээнд тэмдэглэж байна. Үүнд: • Мэдээллээр хангах: зохистой хоол тэжээл, хүнсний аюулгүй байдал, ядуурлыг бууруулах зэрэгт эхийн сүүгээр хүүхдийг хооллох нь ямар ач тустай болохыг олон нийтэд мэдээлж, ойлгуулах, • Баттай хэвшүүлэх: Хүүхдийг эхийн сүүгээр хооллох дадлыг эрүүл амьдралын үндэс хэмээн баттай хэвшүүлэх, • Хамтран ажиллах: эхийн сүүгээр хооллохын үр өгөөжийг нэмэгдүүлэхийн тулд иргэд, байгууллагуудыг татан оролцуулж, хамтран ажиллах, • Хүчин чармайлтыг эрчимжүүлэх: зохистой хоол тэжээл, хүнсний аюулгүй байдал, ядуурлыг бууруулах үйл ажиллагааны хүрээнд хүүхдийг эхийн сүүгээр хооллохыг дэмжих хүчин чармайлтыг эрчимжүүлэх зэрэг болно. Дээрх зорилтуудын хүрээнд Эрүүл мэндийн яам, Нийгмийн эрүүл мэндийн үндэсний төв, НҮБ-ын Хүүхдийн Сан хамтран олон нийтийн хэвлэл мэдээлэл, нийгмийн сүлжээ, сургалтуудаар дамжуулан эхийн сүүгээр хооллолтын талаарх олон нийтийн мэдлэг, хандлагыг сайжруулах, томоохон төрөх эмнэлгүүд, аймгийн нэгдсэн эмнэлгүүдийн мэргэжилтнүүдэд эхийг сүүгээр хооллолтын талаар зөвлөгөө өгөх чиглэлээр ажлын байран дахь сургалт хийх, 2017 онд батлагдсан Нялх, балчир хүүхдийн хоол, хүнсний тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангах чиглэлээр уулзалт, хэлэлцүүлгийг эхийн сүү орлуулагч бүтээгдэхүүн импортлогчид болон холбогдох төрийн байгууллагуудыг оролцуулан зохион байгуулах зэрэг үйл ажиллагааг төлөвлөөд байна. Хүүхдийг эхийн сүүгээр хооллох нөхцөл боломжийг бүрдүүлэхийн төлөө төр, хувийн хэвшил, гэр бүл, олон нийт хамтын хүчин чармайлт гарган ажиллаж, ирээдүйн тогтвортой хөгжлийг бүрдүүлэх эрүүл саруул хойч үеийнхээ төлөө хамтран ажиллахыг уриалж байна.

ТӨСӨЛД САНАЛ АВЧ БАЙНА


Фото мэдээ